واکاوی انواع هویت در داستانهای نوجوانان بر اساس نظریه روانی- اجتماعی اریکسون
نویسندگان
1 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد
2 گروه آموزشی علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 گروه علوم تربیتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران،
4 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی- دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی- دانشگاه فردوسی مشهد- مشهد- ایران
doi
10.22059/jlib.2019.267685.1368چکیده
هدف: داستانهای نوجوانان علاوه بر ویژگیهای تفریحی و سرگرمکنندگی، سرشار از نکات آموزشی و تربیتیاند. یکی از پرسشهای اساسی در دوره نوجوانی، کنجکاویهای فرد در زمینه شناخت خود و هویتیابی است. بنابراین شاید بتوان گفت نوجوان از طریق مطالعه داستان میتواند به این کنجکاویها پاسخ دهد. پژوهش حاضر در نظر دارد وضعیت کتابهای داستانی نوجوانان را از حیث ابعاد هویتیابی بررسی نماید. یکی دیگر از اهداف این پژوهش آن است که از میان داستانهای بررسی شده، فهرستی از داستانهایی که بیشتر از بقیه به انواع هویت توجه داشتهاند، معرفی شود. روش: پژوهش حاضر، توصیفی است و از رویکرد تحلیل محتوا به منظور جمعآوری دادههای پژوهش استفاده شده است. جامعه آماری شامل تمامی کتابهای داستانی گروههای سنی "د" و "ه" است که در سالهای 94-1390 توسط انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر شده است و در مجموع، 180 عنوان داستان را دربرمیگیرد.یافتهها: بررسیها نشان داد در داستانهای مورد بررسی به انواع مختلف هویت به شکل یکسانی توجه نشده است. بیشترین توجه نویسندگان داستانها به هویت فردی، هویت خانوادگی، هویت گروهی، و هویت ملی تمرکز یافته است. سایر هویت ها به تفکیک در داستانهای تألیفی و ترجمه ای متفاوت است. میتوان گفت کم توجهی به سایر هویتها، اثرات منفی و آسیبهای جدی و جبران ناپذیری را در زمینه شکلگیری و تثبیت هویت نوجوانان بر جای میگذارد. در بخش پایانی یافته های پژوهش، هفت عنوان از داستانهای برتر با در نظر گرفتن مؤلفههای هویتی مطرح در نظریات روانشناسی معرفی شده است.