بازشناسی کوروشنامه گزنفون در اوایل دوره مدرن؛ کتاب راهنمای شهریاران اروپا

نویسندگان

1 دانشیار، گروه تاریخ، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.30465/hcs.2025.51587.3028
چکیده

در مطالعات تاریخنگاری یونان باستان، کتاب کوروشنامه گزنفون هم از نظر الگوی ادبی و هم به مثابه کتابی برای آموزش شیوه حکمرانی همواره مورد توجه بوده است. همچنین این اثر برای فهم جایگاه شیوه فرمانروایی ایرانیان در میان جریان‏های فکری یونان باستان دارای اهمیت است. هرچند نوشته‏های گزنفون درباره زندگی و اقدامات کوروش از سوی پژوهشگران مورد نقد و ارزیابی زیادی قرار گرفته است، اما در مورد تأثیرگذاری این نوشته‏ها بر مورخان، اندیشمندان سیاسی و فرمانروایان اروپا در دوره‏های بعد تردیدی وجود ندارد. کوروشنامه گزنفون هم در حوزه فلسفه سیاسی، هم در حوزه ادبیات رمانتیک و هم از نظر کتاب راهنمای آموزش حکمرانی مهم‏ترین متن بازمانده از تاریخنگاری عصر کلاسیک باستان به شمار می‏رود. پژوهش حاضر با روش تاریخی و رویکرد توصیفی- تحلیلی به بازشناسی کتاب کوروشنامه در سه جریان مهم تاریخ اروپا در اوایل دوره مدرن، یعنی رنسانس ایتالیا، اصلاح دینی و روشنگری می‏پردازد. یافته‏های پژوهش نشان می‏دهد که از میان متون یونانی و رومی دوره باستان، کتاب کوروشنامه گزنفون بیشترین تأثیرگذاری را بر اندیشه و نظام‏های پادشاهی اروپا از رنسانس تا انقلاب فرانسه بر جای نهاد.کلیدواژه‏‌ها: کوروشنامه گزنفون، رنسانس، اصلاح دینی، عصر روشنگری، فلسفه سیاسی