بازشناسی کوروشنامه گزنفون در اوایل دوره مدرن؛ کتاب راهنمای شهریاران اروپا
نویسندگان
1 دانشیار، گروه تاریخ، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.30465/hcs.2025.51587.3028چکیده
در مطالعات تاریخنگاری یونان باستان، کتاب کوروشنامه گزنفون هم از نظر الگوی ادبی و هم به مثابه کتابی برای آموزش شیوه حکمرانی همواره مورد توجه بوده است. همچنین این اثر برای فهم جایگاه شیوه فرمانروایی ایرانیان در میان جریانهای فکری یونان باستان دارای اهمیت است. هرچند نوشتههای گزنفون درباره زندگی و اقدامات کوروش از سوی پژوهشگران مورد نقد و ارزیابی زیادی قرار گرفته است، اما در مورد تأثیرگذاری این نوشتهها بر مورخان، اندیشمندان سیاسی و فرمانروایان اروپا در دورههای بعد تردیدی وجود ندارد. کوروشنامه گزنفون هم در حوزه فلسفه سیاسی، هم در حوزه ادبیات رمانتیک و هم از نظر کتاب راهنمای آموزش حکمرانی مهمترین متن بازمانده از تاریخنگاری عصر کلاسیک باستان به شمار میرود. پژوهش حاضر با روش تاریخی و رویکرد توصیفی- تحلیلی به بازشناسی کتاب کوروشنامه در سه جریان مهم تاریخ اروپا در اوایل دوره مدرن، یعنی رنسانس ایتالیا، اصلاح دینی و روشنگری میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که از میان متون یونانی و رومی دوره باستان، کتاب کوروشنامه گزنفون بیشترین تأثیرگذاری را بر اندیشه و نظامهای پادشاهی اروپا از رنسانس تا انقلاب فرانسه بر جای نهاد.کلیدواژهها: کوروشنامه گزنفون، رنسانس، اصلاح دینی، عصر روشنگری، فلسفه سیاسی