تصویرشناسی شرق در آثار الچین صفرلی
نویسندگان
1 گروه زبان روسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
doi
10.22059/jor.2025.399513.2698چکیده
تصویرشناسی شاخهای میانرشتهای در مطالعات ادبیات تطبیقی است که به بررسی بازنمایی «دیگری» در آثار ادبی و فرهنگ «خودی» و بالعکس، تصویر «خود» در ادبیات و فرهنگ «دیگری»، میپردازد. این حوزه، روند شکلگیری، انتقال و تأثیر این تصاویر را در ساختار هویتهای فردی و جمعی در گسترۀ زبان و فرهنگ تحلیل میکند. پژوهش حاضر با بهرهگیری از چارچوب نظری تصویرشناسی، بازنمایی شرق را در آثار الچین صفرلی (۱۹۸۴ م.)، نویسنده و روزنامهنگار معاصر آذربایجانی-روستبار، مطالعه میکند. آثار صفرلی که به زبان روسی نگاشته شدهاند، بهدلیل روایتهای ساده، اما چندلایه و سرشار از عواطف، در میان آثار پرفروش معاصر، جایگاه ویژهای دارند. محورهای اصلی آثار او شامل بحرانهای شخصی، تنهایی، مهاجرت به شرق و پیوندهای نسلی است. بازنمایی شرق در آثار صفرلی فراتر از مرزهای جغرافیایی، نمادی چندوجهی از هویت، تجربه و روابط فرهنگی است که در فضای گفتوگوی میانفرهنگی معنا بخشیده شده و مخاطب را به دنیایی غنی از احساسات و خاطرهها میکشاند. این پژوهش با هدف واکاوی چگونگی بازنمایی شرق بهعنوان تصویر «دیگری» در آثار صفرلی؛ و درک عمیقتر و چندوجهیتر از هویت فرهنگی انسان معاصر انجام شده است و نشان میدهد تصویر شرق در آثار وی، محصول تعامل کلیشهها، روایتها، تجربیات و مشاهدات فرهنگی و اجتماعی است که توانمندی بازسازیِ تصویری نوین، از «دیگری» را دارد.
