مقایسه اثربخشی طرح‌واره درمانی گروهی و آموزش رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر اعتیادپذیری دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان مشهد

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مشاوره، گروه مشاوره ، واحد بجنورد ،دانشگاه آزاد اسلامی ، بجنورد، ایران

2 دانشیار، گروه روانشناسی ،واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی، ، قوچان، ایران

3 استادیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، ، واحد بجنورد ، دانشگاه آزاد اسلامی ، بجنورد، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: با توجه به آثار زیان‌بار و جبران‌ناپذیر اعتیادپذیری برای پیشگیری از آسیب‌های جدی بر قشر دانشجویان، به نظر می‌رسد باید اقداماتی در این زمینه صورت گیرد. هدف از مطالعه حاضر، مقایسه اثربخشی طرح‌واره درمانی گروهی و آموزش رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر اعتیادپذیری دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان مشهد بود. مواد و روش‌ها: طرح پژوهش حاضر، نیمه‌تجربی سه گروهی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون می‌باشد. جامعه پژوهش، کلیه دانشجومعلمان پردیس‌های استان خراسان رضوی در سال تحصیلی 99-1398 بود که نمونه‌ای 45 نفره از بین داوطلبانی که آزمون پژوهش را داده و نمرات بالایی به‌دست آورده بودند به‌صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. 45 نفر از دانشجومعلمان در سه گروه طرح‌واره­درمانی (15 نفر)، آموزش رفتار برنامه­ریزی­شده (15 نفر) و کنترل (15 نفر) به‌صورت کاملاً تصادفی جایگزین شدند. گروه‌های مداخله به‌ترتیب تحت 11 جلسه طرح‌واره­درمانی 60 دقیقه‌ای و 8 جلسه آموزش رفتار برنامه­ریزی­شده 90 دقیقه­ای قرار گرفتند و گروه کنترل درمانی را دریافت نکردند. داده‌ها با مقیاس اعتیادپذیری زرگر (1385) طی سه مرحله جمع‌آوری و با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: طرح‌واره درمانی گروهی و آموزش رفتار برنامه­ریزی­شده، بر کاهش اعتیادپذیری دانشجومعلمان تأثیر معنی‌داری دارد  که این تأثیر پس از یک ماه پیگیری در هر دو گروه بادوام بود (0/01>P). همچنین تفاوت معناداری بین دو شیوه مداخله وجود نداشت (0/01<P).  نتیجه‌گیری: هر دو روش طرح‌واره­درمانی و آموزش رفتار برنامه‌ریزی­شده می­تواند بر پیشگیری از اعتیاد جوانان مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها