تحلیلی بر کنش میانجیگری در خاندان‏‌های محلی مذهبی: نمونۀ پژوهشی خاندان امام جمعۀ شیراز (1163-1330ه.ق)

نویسندگان

1 دکترای تاریخ ایران اسلامی ،دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.30465/hcs.2025.50141.2986
چکیده

خاندان‏های متنفذ مذهبی فارس، با در دست داشتن، مناصب گوناگون بر محیط سیاسی و اجتماعی اثرگذار و بسیاری از رویدادهای تاریخی در نتیجه کنش آنان صورت می‏‏‏گرفت. خاندان امام جمعه با حضور دو قرنی در منصب امام جمعه در دوران زند، قاجار و پهلوی از جمله این خاندان‏های مذهبی بود. با توجه به نفوذ تاثیر‏گذار این خاندان در فارس در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع اسنادی و تاریخی به کنشگری این خاندان پرداخته می‏شود. یافته‏های این پژوهش نشان می‏دهد خاندان امام جمعه با تکیه بر مولفه‏های ویژه خود در سایه تعامل با قدرتهای سیاسی حاکم و پیوند با مراکز قدرت ایالتی به بالاترین جایگاه در فارس رسیدند. از سوی دیگر این خاندان در چارچوب مناصب مرتبط با فعالیت‏های روزمره اقشار مختلف با میانجیگری (بین فردی، گروهی، حکومتی)، و به عنوان کانال ارتباطی حاکمیت سیاسی و بدنه جامعه محلی از اعتبار و نفوذ فراوان برخوردار گردید. نقش آفرینی آنان در چهارچوب فعالیتهای فرهنگی نیز تاثیر مهمی در ارتقاء جایگاه اجتماعی‏شان داشت. نتایج حاصل همچنین اطلاعات دقیقی از چگونگی عملکرد این خاندان به ویژه مشهورترین اعضای آن بیان می کندکلیدواژه‌‏ها: فارس، زند، قاجار، خاندان‌‏های مذهبی، خاندان امام جمعه، میانجیگری