بازخوانی اهداف فیلیپ دوم مقدونی در حمله به دولت‌شهرهای یونانی آسیای صغیر: رویارویی با هخامنشیان یا جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای؟

نویسندگان

1 دانشیار، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری تاریخ ایران باستان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.30465/hcs.2025.49768.2971
چکیده

مساله اهداف و انگیزه‏های حمله فیلیپ دوم به دولت‏شهرهای یونانی تابع هخامنشیان در آسیای صغیر، همچنان از موضوعات مناقشه‏برانگیز در مطالعات تاریخ باستان است. این پرسش اساسی مطرح است که آیا این لشکرکشی صرفاً به عنوان مقدمه‏ای برای تهاجم به قلمرو هخامنشیان طراحی شده بود، یا ادامۀ تلاش‏های فیلیپ برای تسلط کامل بر یونان و آسیای صغیر محسوب می‏شد؟ در حالی که بیشتر پژوهش‏های موجود بر شعارهای انتقام‏جویانۀ فیلیپ از هخامنشیان و تحلیل طرح‏های او برای تهاجم به قلمرو ایران متمرکز شده‏اند، این مقاله با رویکردی نوین و با واکاوی منابع دست اول و تحقیقات معاصر (اعم از مستقیم و غیرمستقیم)، به بازخوانی اهداف واقعی فیلیپ از این حملات می‏پردازد. یافته‏های این پژوهش نشان می‏دهد که اقدامات فیلیپ در یونان در حقیقت مقدمه‏ای ضروری برای برنامه‏های گسترده‏تر او بود و تسخیر آسیای صغیر و بهره‏برداری از ثروت شهرهای ثروتمند این منطقه، هدف نهایی این پادشاه مقدونی به شمار می‏رفت. با این حال، این طرح‏های بلندپروازانه با مرگ مشکوک فیلیپ - که به نظر می‏رسد شاه بزرگ در آن نقش داشته است - ناکام ماند.کلیدواژه‌‏ها: هخامنشیان، فیلیپ مقدونی، آسیای صغیر، اردشیر اوخوس، داریوش کدمان