بازخوانی اهداف فیلیپ دوم مقدونی در حمله به دولتشهرهای یونانی آسیای صغیر: رویارویی با هخامنشیان یا جاهطلبیهای منطقهای؟
نویسندگان
1 دانشیار، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری تاریخ ایران باستان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.30465/hcs.2025.49768.2971چکیده
مساله اهداف و انگیزههای حمله فیلیپ دوم به دولتشهرهای یونانی تابع هخامنشیان در آسیای صغیر، همچنان از موضوعات مناقشهبرانگیز در مطالعات تاریخ باستان است. این پرسش اساسی مطرح است که آیا این لشکرکشی صرفاً به عنوان مقدمهای برای تهاجم به قلمرو هخامنشیان طراحی شده بود، یا ادامۀ تلاشهای فیلیپ برای تسلط کامل بر یونان و آسیای صغیر محسوب میشد؟ در حالی که بیشتر پژوهشهای موجود بر شعارهای انتقامجویانۀ فیلیپ از هخامنشیان و تحلیل طرحهای او برای تهاجم به قلمرو ایران متمرکز شدهاند، این مقاله با رویکردی نوین و با واکاوی منابع دست اول و تحقیقات معاصر (اعم از مستقیم و غیرمستقیم)، به بازخوانی اهداف واقعی فیلیپ از این حملات میپردازد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که اقدامات فیلیپ در یونان در حقیقت مقدمهای ضروری برای برنامههای گستردهتر او بود و تسخیر آسیای صغیر و بهرهبرداری از ثروت شهرهای ثروتمند این منطقه، هدف نهایی این پادشاه مقدونی به شمار میرفت. با این حال، این طرحهای بلندپروازانه با مرگ مشکوک فیلیپ - که به نظر میرسد شاه بزرگ در آن نقش داشته است - ناکام ماند.کلیدواژهها: هخامنشیان، فیلیپ مقدونی، آسیای صغیر، اردشیر اوخوس، داریوش کدمان