معرفی و ارزیابی سروده ها و نویسش های تازۀ دهنامۀ ویس و رامین در سفینۀ تبریز
نویسندگان
doi
10.22034/perlit.2025.69730.3874چکیده
از منظومۀ عاشقانۀ کهن ویس و رامین اثر فخرالدین اسعد گرگانی متعلّق به سدۀ پنجم قمری دستنویس های کمی موجود است. این اثر تاکنون پنج بار چاپ شدهاست که مهمترین آنها تصحیح علمی و انتقادی پژوهشگران گرجستانی تودوا و گواخارایا است. این تصحیح با یازده دستنویس کامل و گزیده صورت پذیرفته که تاریخ تحریر هیچ یک از آنها کمتر از سدۀ نهم قمری نیست، بنابراین یافتن و بررسی کردن هرگونه نشانه ای از ویس و رامین متعلّق به پیش از این سده، بسیار مغتنم است و می تواند به جامعۀ ادبی در شناسایی و ویرایش بهتر این اثر فاخر و پراهمیّت کهن، یاریرسان باشد. یکی از منابعی که تاکنون در تصحیح این اثر مورداستفادۀ مصححان نبوده، دستنویس سفینۀ تبریز (723ق) است. در این دستنویس 730 بیت از بخش دَهنامۀ ویس و رامین ، به کتابت ابوالمجد تبریزی آمدهاست. نگارندگان در جستار پیشِ رو، با پیش چشم داشتن اهمیت ویژۀ زبانی و تاریخیِ منظومۀ ویس و رامین و تقدّم دستنویس سفینۀ تبریز بر دیگر دستنویس های موردبررسی مصححان این منظومه، بنا دارند در گام نخست به معرفی شش سرودۀ تازه در این منظومه بپردازند، سپس تمامی نویسش های تازه از 182 بیت را گزارش کنند و پس از آن، ده بیت را براساس نویسش های تازه، تصحیح نمایند. امید می رود این کار در به دست دادنِ متنی منقّح از این منظومۀ کهن یاری رسانَد.