رویکرد موضع‌گیری اروپاییان نسبت به مغول و فتوحات آنها

نویسندگان

1 دانشیار، گروه تاریخ سیاسی، پژوهشکده تاریخ ایران، پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، پژوهشکده تاریخ ایران، پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی، تهران، ایران

doi
10.30465/hcs.2025.50098.2985
چکیده

حملات و فتوحات مغولان به‏گونه‏ای بود که صحنه سیاسی و نظامی جهان آن روز را تحت‏تأثیر قرار داد و موجب واکنش مناطق مختلف نسبت به آن گردید. این حملات ابتدا در مناطقی از شرق دنیای اسلام صورت گرفت و باعث شد که دنیای اسلام به‏عنوان رقیب سرسخت غرب از این قدرت شرقی ضربات مهلکی را دریافت کند. این موضوع در ابتدای امر موجب خرسندی اروپاییان گردید در واقع اروپاییان در ابتدا تحت‏تأثیر اخبار و داستان و افسانه‏های خرسندکننده‏ای (ملک یوحنا) که از طریق مسیحیان نسطوری به اروپا ارسال می‏شد، تصور می‏کردند مغولان منجی عالم مسیحیت هستند و برای دادستانی پیروان مسیح از مسلمانان به سرزمین‏های اسلامی. حمله کردند؛ اما بعد از مدتی خود اروپا نیز به نحوی درگیر حمله مغول و تبعات ناشی از آن شد. باتوجه‏به این شرایط موضع‏گیری اروپاییان نسبت به حملات و فتوحات مغول در میانه‏ای از بیم وامید قرار گرفت. آنها نگران آن بودند که حمله مغول به اروپا تداوم یابد در آن صورت خسارات و زیان‏های بی‏شماری متوجه دنیای مسیحیت می‏شد. باتوجه‏به این وضعیت اروپاییان در صدد تنظیم مناسبات خود با این قدرت نوظهور و تا حدی اسرارآمیز برآمدند. این تحقیق بر آن است تا رویکردهای متفاوت و مختلف اروپاییان معاصر حمله مغول و فتوحات آنها را به بحث بگذارد و همچنین تلاش خواهد شد به این پرسش اصلی که چرا اروپاییان و تحت چه شرایطی نسبت به حمله مغول رویکردهای مختلفی را در پیش گرفتند؟ پاسخ داده شود. دستاورد تحقیق آن است به مرو باتوجه‏به سیر حوادث اروپاییان در سه سطح مختلف، بسته به شرایط در قبال مغولان واکنش موضع‏گیری کردند. کلیدواژه‏‌ها: اروپاییان، رویکرد، فتوحات مغول، اسلام، مناسبات، پاپ