تأثیر تغییر اقلیم بر پراکنش جغرافیایی گونه داروئی آویشن کوهی (Boiss and Hohen)Thymus kotschyanusبا بهرهگیری از مدلسازی ترکیبی
نویسندگان
1 دانشگاه تربیت مدرس
2
3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
4
doi
10.22034/jdmal.2021.526831.1338چکیده
پژوهش حاضر با هدف پیشبینی تأثیر تغییر اقلیم بر پراکنش جغرافیایی گونه داروئی آویشن کوهی ( Thymus kotschyanus Boiss and Hohen ) در استان مازندران انجام شد. اطلاعات مربوط به دادههای نقاط مشاهده گونه توسط سامانۀ موقعیتیاب جهانی ثبت شد. پراکنش گونه آویشن کوهی در شرایط حال حاضر و آینده 2050 و 2070 میلادی (1428- 1448 شمسی) تحت تاثیر تغییر اقلیم بر اساس دو سناریوی RCP 4.5 و RCP 8.5 با سری داده مدلهای گردش عمومی BCC-CSM1-1،CCSM4 و MRI-CGCM3 و با استفاده از پنج مدل پراکنش گونهای شامل مدل خطی تعمیمیافته، مدل جمعی تعمیمیافته، تحلیل طبقهبندی درختی، مدل رگرسیون تقویت شده و روش جنگل تصادفی بررسی شد. برای این منظور لایههای عوامل محیطی شامل شش متغیر زیست-اقلیمی و دو متغیر فیزیوگرافی به عنوان ورودی مدلهای پراکنش گونهای به کار رفت. از بین متغیرهای محیطی به ترتیب تغییر فصلی بارندگی، مجموع بارندگی سردترین فصل سال و شاخص همدمایی بیشترین تأثیر را در مطلوبیت رویشگاه گونه داشت. ارزیابی مدلهای اجرا شده، نشان داد که مدل جمعی تعمیمیافته و رگرسیون تقویتشده نسبت به دیگر مدلها، پیشبینی قابل اعتمادتری برای تعیین رویشگاه اقلیمی دارد. نتایج نشان داد که تغییر اقلیم محدوده پراکنش گونه را تغییر داده و به سمت ارتفاعات بالاتر در آینده جابجا خواهد کرد. نتایج پژوهش حاضر میتواند برای برنامهریزی برای حفاظت از رویشگاه گونه داروئی آویشن کوهی و همچنین احیاء و بازسازی آن در بخش وسیعی از کشور به کار رود.