تأثیر حفاظتی پالماتین هیدروکلرید بر اختلالات یادگیری، حافظه فضایی و مرگ سلولی نکروز در ناحیه هیپوکامپ در مدل سمیت عصبی ناشی از مت‌آمفتامین

نویسندگان

1 دانشجوی پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران

2 استادیار، گروه فیزیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران

3 گروه زیست‌شناسی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران

4 دانشیار، گروه فیزیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران

5 دانشیار، گروه فیزیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف  مت‌آمفتامین، یک محرک قدرتمند سیستم عصبی مرکزی است. سوءمصرف مت‌آمفتامین می‌تواند باعث اختلال در عملکردهای شناختی و آسیب به سیستم عصبی گردد. همچنین، بررسی‌ها و شواهد بسیاری مبنی بر تأثیرات ضدالتهابی، ضدآپوپتوزی و آنتی‌اکسیدانی پالماتین در انواع بیماری‌های عصبی وجود دارد. از این رو این مطالعه در راستای کمک به اثبات عملکرد محافظت نورونی پالماتین در برابر فعالیت نوروتوکسیک مت‌آمفتامین انجام گرفته است. مواد و روش‌ها سمیت عصبی به‌وسیله تزریق مت‌آمفتامین با دوز 40 میلی‌گرم/کیلوگرم در چهار نوبت با فاصله زمانی دو ساعت هر بار به مقدار 10 میلی‌گرم/کیلوگرم ایجاد شد. سپس در گروه‌های تیمار تزریق پالماتین با دوز 50 و 100 میلی‌گرم/کیلوگرم وزن بدن درون صفاقی انجام گرفت؛ به این صورت که نوبت‌های تزریق 30 دقیقه، 24 ساعت و 48 ساعت پس از آخرین تزریق مت‌آمفتامین انجام شدند. برای بررسی حافظه فضایی تست ماز آبی موریس انجام گرفت، سپس مغزها برای رنگ‌آمیزی نیسل خارج گردیدند. یافته‌ها داده‌های رفتاری نشان داد که در گروه‌های تیمار شده با پالماتین میزان یادگیری نسبت به گروه مت‌آمفتامین افزایش می‌یابد و در آزمون پروب، درصد حضور حیوانات در ربع دایره هدف در گروه‌های تیمار شده، به‌طور معناداری از گروه مت‌آمفتامین بیشتر بود که نشان‌دهنده بهبود عملکرد حافظه می‌باشد (p <0.05)، به‌علاوه در گروه مت‌آمفتامین، افزایش مرگ سلولی نکروز در ناحیه CA1 هیپوکامپ مشاهده گردید که تیمار با پالماتین، کاهش معناداری در میزان سلول‌های نکروتیک نشان داد (p <0.05). نتیجه‌گیری براساس یافته‌ها پالماتین احتمالاً با کاهش مرگ سلولی در برابر سمیت عصبی ناشی از مت‌آمفتامین باعث بهبود عملکرد حافظه و یادگیری در رت‌ها گردد.