حقوق بشر و مبارزه با بیماری‌های واگیر در عرصۀ بین‌المللی: ضرورت‌ها و چالش‌ها

نویسندگان

1 استادیار، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

2 دانشجوی دکتری، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

3 استادیار، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

doi
10.22059/jplsq.2019.261314.1782
چکیده

با وجود پیشرفت‌های حوزۀ پزشکی،‌ بیماری‌های واگیر کماکان تهدیدی جدی علیه سلامت مردمان‌اند. به‌دلیل مرزناشناسی عوامل بیماری‌زا، مبارزه با بیماری‌های واگیر از حوزه‌های قدیمی همکاری بین‌المللی میان دولت‌ها بوده است، با وجود این همچنان این پرسش مطرح است که نوع و عناصر دخیل در رابطۀ میان مبارزه با بیماری‌های واگیر و حقوق بشر به چه ترتیب است؟ در پاسخ باید گفت که رابطه‌ای دوگانه میان مبارزه با بیماری‌های واگیر و حقوق بشر وجود دارد: از سویی دولت‌ها در راستای تعهد خود به رعایت، محافظت و اجرای حق بر سلامت مکلف به اتخاذ اقدامات ضروری به‌منظور جلوگیری از شیوع و گسترش و نیز کنترل بیماری‌های واگیرند. از سوی دیگر، امنیتی شدن چنین مبارزه‌ای به‌دلیل پیدایش بیماری‌های نوپدید و تأثیرات جهانی شدن بر سبک زندگی مردم سبب شده است که گاه اقدامات دولت‌ها برای چنین مبارزه‌ای، خود موجبات نقض تعهدات حقوق بشری آنها را فراهم سازد. با وجود این نظام حقوق بین‌الملل، در عین عدم تمرکز امکان برقراری تعادل میان این دوسویه ظاهراً متعارض را فراهم کرده است.