تقسیم منافع اکتشافات فضایی و تأثیر آن بر کشورهای در حال توسعه
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق عمومی و بینالملل، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانش آموخته دکتری حقوق بینالملل، پردیس البرز دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jplsq.2019.279627.1990چکیده
بشریت سهم مشترکی در اکتشافات فضایی دارد؛ اسناد بنیادین حقوق فضا از این ادعا حمایت میکنند. با اینکه فناوری فضایی پیشرفت زیادی داشته، اما حقوق فضا در این زمینه با ابهاماتی همراه است و هزینۀ بالا و سود بالقوۀ اکتشافات فضایی این پرسش را مطرح میکند که آیا کشورهای توانمند فضایی، نتیجۀ اکتشافاتشان را با سایر کشورها تقسیم میکنند؟ نکتۀ مهم این است که کشورهای در حال توسعه، متعهدند که منفعت ناشی از اکتشافات فضایی را به توسعۀ اقتصاد اختصاص دهند، درحالیکه کشورهای صنعتی میزان تعهدشان برای توسعۀ اقتصادی در مقایسه با کشورهای در حال توسعه کمتر است. بنابراین، این کشورها نسبت به برنامههای فضایی خود کنترل بیشتری دارند و برنامههایشان از ارزش اقتصادی بیشتری برخوردار است. این مقاله استدلال میکند که کشورهای قدرتمند فضایی دربارۀ تقسیم منافع حاصل از اکتشافات فضایی، تعهدات قانونی مشخصی دارند که در برخی ابعاد ابهام دارد و کشورهای در حال توسعه برای رشد خود، به تقسیم عادلانۀ این منافع بسیار نیازمندند. نظام تقسیم منافع تنها در صورتی موفق میشود که به منافع کشورهای فضایی –اعم از توانا و ناتوان- کمک کند.