فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: فلزات سنگین به گروهی از فلزات یا شبه فلزات اطلاق می‌شود که چگالی اتمی آن‌ها بیشتر از 4 یا 5 گرم بر سانتیمتر مکعب است. آنچه که امرزوه باعث نگرانی در مورد آلودگی‌های محیط زیست شده است، تجمع مواد زائد شیمیایی در خاک می‎باشد. مس اگرچه یک عنصر ریزمغذی برای گیاهان محسوب می‌‌شود، اما در غلظت‌های بالا سمی است. این عنصر باعث تأثیر بر خصوصیات ساختاری، مورفولوژیک، فیزیولوژیک و بیوشیمیایی در گیاهان می‌گردد. امروزه از تکنیک گیاه‌پالایی به‌عنوان یک روش مناسب برای پاک‌سازی و زدودن آلودگی‌های آب، خاک و هوا استفاده می‌کنند. بیش از 400 گونه گیاه بیش انباشتگر، شناسایی ‌شده است.مواد و روش‌ها: در این پژوهش به­منظور بررسی اثر فلز سنگین مس بر برخی از پارامترهای فیزیولوژیک، مورفولوژیک و بیوشیمیایی گیاه آژیلوپس تائوشی، اثر غلظت‌های مختلف مس (صفر، 5، 25 و 125 میکرومولار) بر 37 ژنوتیپ آژیلوپس تائوشی در قالب طرح آگمنت در گلخانه دانشکده علوم دانشگاه رازی مورد بررسی قرار گرفت.یافته‌ها: نتایج نشان داد که با افزایش غلظت مس، میزان کلروفیل b، کاروتنوئید، پایداری غشاء سلول، قطر دانه، محتوای نسبی آب برگ، آب حفظ‌شده برگ و عملکرد تک بوته کاهش پیدا کردند؛ درحالی‌که کلروفیل کل، کلروفیل a، کربوهیدرات، پرولین، تلفات نسبی آب برگ، طول ریشه و وزن ریشه به‌طور معنی‌دار افزایش یافتند. از نظر پارامترهای بیوشیمیایی، ژنوتیپ‌های 11، 58 و 85 با داشتن بیشترین مقادیر شاخص‌های مورفولوژیک، فیزیولوژیک و بیوشیمیایی مقاوم به فلز مس بودند که در بین آنها ژنوتیپ 58 با بیشترین میزان عملکرد به‌عنوان ژنوتیپ مقاوم شناخته شد.ژنوتیپ‌های 23، 28، 30، 52، 99 و 123 بیشتر از بقیه ژنوتیپ‌ها تحت تنش مس قرار گرفتند، که در بین آنها ژنوتیپ 99 با کمترین عملکرد به‌عنوان حساسترین ژنوتیپ معرفی می‌گردد..نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، به‌نظر می‌رسد که برخی ژنوتیپ‌های گیاه آژیلوپس تائوشی مقاوم به فلز سنگین مس بوده و می­توان آن‌ها را جهت گیاه­پالایی در مناطق آلوده به مس توصیه نمود.