واکاوی نقش تجربه زیسته و عاملیت در حیات سیاسی مریم فیروز

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم سیاسی ، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، کرج، ایران

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
10.30465/hcs.2024.49012.2939
چکیده

تاکنون نقش و تأثیرگذاری زنان در حوزة قدرت سیاسی بررسی‏شده است، اما کم‌تر به رابطۀ میان عاملیت و تجربة زیسته و تأثیر متقابل این دو بر حیات سیاسی زنان پرداخته ‏شده است. تصور بر آن است که ساختار و فضای غالب می‏تواند به کنش‌گری‏ زنان شکل دهد، اما تجربة زیستۀ مریم فیروز این تصور را زیرسؤال برد و نشان داد درک او از هویت و نقش خود، چندان مقید به تعاریف متداول نیست. پرسش اصلی این مقاله این است: عاملیت فردی و تجربة زیسته در حیات سیاسی مریم فیروز چه تأثیری داشت؟ چگونه عاملیت فردی باعث تخطی او از دوگانگی مفروض خصوصی/ عمومی شد و آن را به‌چالش کشید؟ نقش ساختارهای جنسیتی در تجربة زیستة او چه بود؟این مقاله با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و روش تاریخی به بررسی نقش عاملیت و تجربة زیسته در حیات سیاسی فیروز می‏پردازد. ازجمله دستاوردهای مقاله این است که نشان می‏دهد هدف مریم فیروز از فعالیت سیاسی، به‌گفتۀ والبی، سیاست‏ورزی جنسیتی یا همان دگرگون‌کردن روابط جنسیتی به سود زنان است، اما زنِ آرمانی او «زن/ مادر»ی است که از آگاهی سیاسی و جنسیتی برخوردار است. این درحالی‌ است که نقش مادری در تجربة زیستة خودش بسیار کم‌رنگ است. کلیدواژه‏‌ها: تجربۀ زیسته، ساختار جنسیتی، عاملیت، آگاهی جنسیتی.