فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به بررسی تأثیر تحریم‌های اقتصادی بر کارایی تولید محصولات صنعتی، با به‌کارگیری رویکردی دووجهی با استفاده از داده‌های سری زمانی سالانه طی دوره‌ی1990-2022، و دو روش اقتصادسنجی شامل حداقل مربعات کاملاً اصلاح‌شده برای برآورد روابط بلندمدت و تحلیل پوششی داده‌ها برای سنجش کارایی فنی می‌پردازد. به منظور تبیین بهتر ابعاد پیچیده تحریم‌ها، شاخص نوآورانه‌ای مبتنی بر منطق فازی طراحی شده تا شدت تحریم‌ها را بررسی کند. برآوردها حاکی از وجود یک رابطه بلندمدت منفی و معنادار آماری بین تحریم‌های اقتصادی و بهره‌وری صنعتی است. این اثر عمدتاً ناشی از محدودیت دسترسی به فناوری‌های پیشرفته، موانع واردات نهاده‌های تولیدی حیاتی و استفاده ناکارا از ظرفیت‌های تولید داخلی شناسایی شده است. به موازات این یافته، مدل پوششی کاهش معنادار در کارایی فنی واحدهای صنعتی تحت تحریم را تأیید می‌کند که حاکی از تضعیف توانایی این واحدها در تبدیل نهاده‌ها به ستانده‌ها است. هم‌سویی نتایج حاصل از این دو روش اقتصادسنجی، تأثیر نامطلوب تحریم‌ها بر کارایی صنعتی ایران را به‌صورتی مستحکم تأیید می‌کند. همچنین، تحلیل متغیرهای کنترلی نشان می‌دهد که صنعتی‌شدن و نرخ ارز تأثیر مثبت و معناداری بر تولید صنعتی داشته‌اند، در حالی که تورم اثر منفی و معناداری از خود نشان داده است. باز بودن تجاری در این چارچوب فاقد اثر معنادار شناسایی شده است. نتایج آزمون‌های تشخیصی، اعتبار و ثبات مدل‌های برآوردی را مورد تأیید قرار می‌دهد.