فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

داشتن نیروی نظامی قابل اتکا یکی از شرایط لازم تشکیل نظام سیاسی پایا و پویا است و این نیاز در دنیای باستان و در سرزمینی چون فلات ایران با جغرافیای خاصش بیشتر حس می‌شد. با تشکیل شاهنشاهی ساسانی دولت‌مردان این حکومت برای پرهیز از مشکلات پیش آمده در دورۀ اشکانی برای تشکیل یک نیروی نظامی ثابت و پرشمار تلاش کردند تا بتوانند هم‌زمان در چند جبهه از پس حملات اقوام و حکومت‌های بیگانه برآیند. مسئلۀ اصلی این پژوهش که پیش از این مورد کم‌توجهی واقع شده، تخمین شمار نیروهای دفاعی و هجومی ساسانیان با تکیه بر داده‌های موجود است. یافته‌های این پژوهش نشان خواهد داد که ساسانیان همواره از شمار فراوانی نیرو بهره می‌بردند و توان بسیج بیش از 100 هزار سرباز در یک جبهه را داشتند و پس از اصلاحات نظامی خسرو یکم با در اختیار داشتن حدود 400 هزار نیروی دائمی و همچنین استفاده از اقوام جنگجوی کوچرو پیرامونی دستگاه نظامی مهیب و کارآمدی را برای دفاع از حدود خود به خدمت گرفتند. درنظر گرفتن چنین نیروی پرشماری به توانایی بالای اقتصادی حکومت وابسته است و بررسی داده‌های مالیاتی بازمانده از شاهنشاهی ساسانی نشان می‌دهد که ساسانیان توان پرداخت دستمزد به چنین نیروی پرشماری را داشتند. روش گردآوری داده‌ها در پژوهش حاضر کتابخانه‌ای است.