کودک همسری در جراید عصر مشروطه تحلیلی تاریخی از رویکرد روزنامه های عصر مشروطه به پدیده کودک همسری

نویسندگان

1 دکتری تاریخ ایران دورۀ اسلامی، گروه تاریخ، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 استاد، گروه تاریخ، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.30465/hcs.2024.49124.2944
چکیده

تحولات و دگرگونی‌های ناشی از انقلاب مشروطیت عمدتاً در زمینه‌های سیاسی مورد توجه و بررسی قرار گرفته است، در حالیکه مشروطیت گفتمان‌های انتقادیِ فرهنگی و اجتماعی در ربط با حیات و زندگی دختران و زنان ایرانی را هم موجب گردید و مسائل و الگوی زیست سنتی آنان را مورد توجه و نقد قرار داد. در این فضای دگرگون شده و در پیوند با مسائل دختران و زنان، تلاش‌های بزرگی صورت گرفت تا پدیده‌ها و مسائلی چون کودک‌همسری و ازدواج زودهنگام مجال طرح عمومی در روزنامه‌ها پیدا کند و از این رهگذر هنجارهای گذشته به چالش کشیده شود. تأسیس روزنامه‌های زنان مکان و محلی تأثیرگذار برای طرح مسائل دختران و زنان شناخته شد. برخی روزنامه‌های عصر مشروطه به ویژه روزنامه‌های زنان و نویسندگان زنِ جراید زن نگار، جریان و گفتمان انتقادی را با استفاده از متن نوشتاری و تصویر در ربط با زیست سنتی دختران و زنان شکل دادند و تغییر در آن را از زمینه‌های تحول اجتماعی در جامعه ایران دانستند. گفتمانی که در زمانه خود بسیار پیشروانه و جسورانه به شمار می‌رفت. این مقاله چرایی و چگونگی رویکرد جراید عصر مشروطه به ویژه روزنامه‌های زنان به مسئله کودک‌همسری و علل و پیامدهای مختلف آن را تحلیل و بررسی کرده است.