فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مخالفت آیت‌الله گلپایگانی به همراه سایر مراجع تقلید با اصلاحات ارضی، لایحه انجمن‌های ایالتی- ولایتی و همه‌پرسی انقلاب سفید سبب شد حکومت پهلوی با هدف قرار دادن استقلال حوزه‌ی علمیه، درپی تضعیف حوزه و روحانیت برآید. هجوم خشونت‌بار به مدرسه فیضیه در نوروز 1342 شروع اقدامات و برنامه‌هایی بود که حکومت در ماه‌ها و سال‌های بعد دنبال کرد تا با از میان بردن استقلال حوزه، قدرت نهاد روحانیت را در مخالفت با طرح‌ها و برنامه‌هایش تضعیف نماید. دخالت‌های حکومت پهلوی در امور حوزه‌ی علمیه از آیت‌الله گلپایگانی که روزهای سخت حوزه را در دوران رضاشاه فراموش نکرده بود، کنش‌گری ساخت تا با درپیش گرفتن رویکردی انتقادی و درعین حال محتاطانه از حوزه علمیه مراقبت نماید تا استقلال آن دست‌خوش آسیب نگردد.مقاله حاضر براساس نظریه ساختار- کارگزار درپی پاسخ به این پرسش است که باور استقلال حوزه چگونه بر کنش‌گری آیت‌الله گلپایگانی در مقابل دخالت‌های حکومت پهلوی در امور حوزه تأثیرگذار بود؟ دستاورد مهم مقاله را می‌توان در این دانست که اندیشه استقلال حوزه عامل مهم کنش‌گری آیت‌الله گلپایگانی در مقابل اقدامات مداخله‌گرایانه حکومت پهلوی در حوزه‌ی علمیه بود. هدف از این کنش‌گری آن بود تا استقلال حوزه پابرجا بماند و بتواند هم‌چنان مبلغینی بیرون از دایره نفوذ و قدرت حکومت تربیت کند تا مانع از میان رفتن میراثی شود که اسلافش برای آن زحمات زیادی کشیده بودند.