فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: هدف از این مطالعه تعیین غلظت کشنده میانی (LC۵۰) در مدت ۹۶ساعت و برآورد میزان حداقل غلظت موثر (LOEC) و بالاترین غلظت بدون تاثیر (NOEC) آلاینده دی‌ان- بوتیل‌فتالات (DnBP) روی قزل‌آلای رنگین‌کمان (Oncorhynchus mykiss) بود. مواد و روش‌ها: آزمایش روش سمیت حاد به روش ساکن و براساس رهنمود استاندارد O.E.C.D به‌مدت ۹۶ساعت روی بچه‌ماهیان قزل‌آلای رنگین‌کمان (با میانگین وزن ۱/۲۵±۷/۳گرم) انجام شد. محاسبات آماری با نرم‌افزار SPSS ۲۱ و روش رگرسیون پروبیت و ANOVA صورت گرفت. یافته‌ها: طی زمان ۲۴ الی ۹۶ساعت با افزایش غلظت دی‌ان- بوتیل‌فتالات مرگ بچه‌ماهیان قزل‌آلای رنگین‌کمان افزایش یافت. میزان غلظت کشنده میانی در زمان‌های ۲۴، ۴۸، ۷۲ و ۹۶ساعت به‌ترتیب ۱۵/۴۶، ۱۲/۹۶، ۱۱/۲۱ و ۹/۹۳میلی‌گرم در لیتر بود. همچنین میزان حداقل غلظت موثر در مدت‌زمان‌های ۲۴، ۴۸، ۷۲ و ۹۶ساعت به‌ترتیب ۳/۴، ۳/۸، ۷/۲ و ۹/۹۵میلی‌گرم در لیتر بود. بالاترین غلظت بدون تاثیر این آلاینده در زمان‌های ۲۴، ۴۸، ۷۲ و ۹۶ساعت به‌ترتیب ۰/۷۸، ۰/۹۵، ۱/۴۵ و ۱/۶۸میلی‌گرم در لیتر بود. نتیجه‌گیری: مطالعات سم‌شناسی روی قزل‌آلای رنگین‌کمان به‌علت اهمیت آنها ضروری است و نتایج این پژوهش می‌تواند در ارزیابی خطرات بوم‌شناختی و غذایی این گروه از آلاینده‌ها کاربردی باشد. با توجه به غلظت کشندگی میانی DnBP (۹/۹۳میلی‌گرم در لیتر) که جزو آلاینده‌های با سمیت متوسط قرار دارد، توصیه می‌شود راهکار مناسب برای کنترل ورود DnBP به بوم‌سازگان‌های آبی ضروری است.