واکاوی کنش صنفی - سیاسی معلمان و دانشآموزان استان قزوین در فرآیند پیروزی انقلاب اسلامی (1356- 1357 ش)
نویسندگان
1 دانشجو دکترای گروه تاریخ، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی ره، قزوین، ایران
2 دانشیار، گروه تاریخ، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی، قزوین، ایران
3 دانشیار، گروه تاریخ، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی، قزوین، ایران
4 دانشیار، گروه تاریخ، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی، قزوین. ایران
doi
10.30465/hcs.2023.46917.2865چکیده
در فرایند پیروزی انقلاب اسلامی ایران نیروهای اجتماعی در قالب قشرها و لایههای اجتماعی مختلف حضور داشتند. قشر معلم و دانشآموز در زمرۀ مهمترین نیروهای اجتماعی جدید بودند که بهعلت انسداد فضای سیاسی و عدم مشارکت در ساختار قدرت، خواهان انجام اصلاحات بنیادین در نحوۀ توزیع قدرت در ذیل رهنمونهای امام خمینی در کشور بودند. معلمان و دانشآموزان قزوینی با روشهای مختلف ساختار سیاسی حکومت را بهچالش کشیده و با حضور مستمر در اعتراضات و راهپیماییها دست به کنشگری انقلابی زدند. هدف این پژوهش بررسی کنش معلمان و دانشآموزان شهر قزوین به سیاستهای ناکارآمد حکومت پهلوی و نقش آنان در بسیج سیاسی تودههای مردم در فرایند پیروزی انقلاب است. با این رویکرد، پرسش اصلی این است که معلمان و دانشآموزان شهر قزوین چه نقشی در شکلدهی و انسجام سیاسی نیروهای اجتماعی در فرایند پیروزی انقلاب اسلامی داشتهاند؟ در فرضیۀ پژوهش میتوان اذعان کرد که معلمان و دانشآموزان از مهمترین نیروهای اجتماعی فعال و منتقد در جنبشهای اجتماعی معاصر هستند که با حضور گستردۀ خود در بستر خیابانها و بسیج سیاسی نیروهای منفعل سهم گسترده در ایجاد یک کنش انقلابی فراگیر دارند؛ انگارهای که درخصوص رفتار سیاسی معلمان و دانشآموزان شهر قزوین نیز صدق میکند. روش و رویکرد این پژوهش بهشکل توصیفی ـ تحلیلی با تکیه بر منابع اسنادی، تاریخ شفاهی، و کتابخانهای است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که معلمان و دانشآموزان از پیشگامان جریان اعتراضی با رژیم پهلوی در شهر قزوین بوده و نقش مهمی در سازماندهی و هدایت مردم به جریان انقلاب داشتهاند.