بدهی و کنترل: انسان بدهکار در نمایشنامه معاصر آمریکا

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات انگلیسی،دانشکده، دانشگاه قم، قم، ایران

2 گروه زبان و ادبیات انگلیسی،دانشکده زبان‌ها و ادبیات خارجی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jor.2024.371319.2494
چکیده

بحران مالی سال‌های 2007 تا 2009 تغییرات مهمی در شرایط اجتماعی و فرهنگی جامعه آمریکا پدید آورد. این رکود و پیامدهای آن تأثیرات ویژه‌ای نیز بر نگرش بسیاری از نویسندگان آمریکایی بر جای گذاشت و توجه آن‌ها را به سیاست‌های استثماری نئولیبرال معطوف ساخت. این نویسندگان، در جهت انتقاد از شرایط موجود، خود را ملزم به بازتاب هزینه‌های انسانی نئولیبرالیسم می‌دانستند. پژوهش پیش‌رو به بررسی این سنت ادبی دوران پسابحران در نمایشنامه دهۀ دوم قرن بیست و یکم در آمریکا می‌پردازد. در این راستا، این مقاله از نظرات ژیل دلوز و موریتزیو لاتزاراتو دربارۀ اقتصاد نئولیبرال و انسان معاصر بهره می‌گیرد. این متفکران معتقدند که یک مکانیسم اصلی در نظام‌های مالی حاکم، بدهکارسازی افراد است؛ مکانیسمی که ضامن بقا و استمرار این نظام‌ها است. موضوع اصلی این مقاله، مطالعۀ برخی از نمایشنامه‌های این دوره و بررسی بازنمایی شرایط انسان بدهکار در آن‌ها هست. مضمون مشترک این نمایشنامه‌ها این است که نئولیبرالیسم از طریق بدهی، انسان‌ مطلوب خودش را پرورش می‌دهد: انسانی خود-محور و محاسبه‌گر که ملاحظات اخلاقی را نادیده می‌گیرد. به‌عبارت‌دیگر، این نمایشنامه‌ها نشان می‌دهند که چگونه نظام سرمایه‌داری از طریق بدهی شخصیت انسان‌ها را شکل داده و از آن‌ها افرادی مطیع می‌سازد و با تنظیم روابط بین افراد، همبستگی‌شان را ناممکن می‌سازد.