تأثیر محیط سرمایه‌گذاری بر جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی

نویسندگان

1 استاد گروه آموزشی اقتصاد، دانشکده اقتصاد، انشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه آموزشی اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.48308/jem.2026.241357.2007
چکیده

سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی یکی از عوامل اثر‌گذار بر توسعه اقتصادی به شمار می‌آید که دارای اثرگذاری بر ساختارهای اقتصادی و همچنین زمینه‌ساز ورود فناوری‌های به‌روز جهانی در کشور میزبان است. عوامل مؤثر بر تابع تولید شامل سرمایه، فناوری و مدیریت هستند. کشورهای درحال‌توسعه به دلیل نواقص موجود در این عوامل، در مقایسه با کشورهای توسعه‌یافته، از نظر تولید در سطح پایین‌تری قرار دارند. این کشورها به مدیریت بهینه، فناوری‌های نوین و افزایش سرمایه نیاز دارند تا بتوانند بهره‌وری عوامل تولید را بهبود بخشند. اگرچه روش‌های مختلفی برای تأمین نیازهای مذکور وجود دارد، اما یکی از مؤثرترین راهکارها، جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی است. از طریق این نوع سرمایه‌گذاری، امکان انتقال فناوری، سرمایه و منابع فراهم می‌شود و همچنین می‌توان به افزایش بهره‌وری عوامل تولید دست‌یافت که در نهایت موجب نزدیک‌تر شدن درآمد سرانه کشورهای درحال‌توسعه به کشورهای در حال توسعه خواهد شد. بر این اساس، هدف مطالعه حاضر بررسی تاثیر مولفه های محیط سرمایه‌گذاری بر جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در کشورهای منتخب در حال توسعه طی دوره 2023-2007 و با استفاده از رویکرد SGMM برآورد شده است. محیط سرمایه‌گذاری با مولفه‌های حقوق مالکیت، حفاظت‌از‌‌سرمایه‌گذار، اجرای‌قراردادها، اکوسیستم تامین مالی و محدودیت‌های سرمایه‌گذاری بین‌المللی معرفی می‌شود. نتایج تخمین نشان-دهنده اثرگذاری مثبت حقوق مالکیت، حفاظت از سرمایه‌گذار، اجرای‌قراردادها، اکوسیستم تامین مالی و محدودیت‌های سرمایه‌گذاری بین‌المللی همچنین سرمایه‌ فیزیکی، اشتغال و رانت منابع طبیعی بر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی است. بیشترین اثرگذاری در میان مولفه-های محیط سرمایه‌گذاری مربوط به حفاظت از سرمایه‌گذاران و کمترین اثرگذاری مربوط به محدودیت‌های سرمایه‌گذاری بین‌المللی است.