بررسی وضعیت موقوفات زنان در دوره رضاشاه
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد تاریخ ایران اسلامی، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین. ایران.
2 استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.
doi
10.30465/hcs.2024.48249.2909چکیده
وقف بهعنوان یک پدیدۀ اجتماعی از دورۀ باستان رواج داشته و با ورود اسلام به ایران، بهخصوص از زمان رسمیتیافتن مذهب تشیع در دورۀ صفویه و با حمایت پادشاهان این سلسله، بر میزان و تنوع آن افزوده است و تا زمان رویکارآمدن رضاشاه، زنان و مردان زیادی با نیات عمدتاً مذهبی و خداپسندانه بخشی از اموال و دارایی خود را وقف میکردند، اما براثر سیاستهای ضددینی رضاشاه، که تصویب قانون موقوفات در سال 1313 ش ازجملة آنها بود، تغییراتی در وضعیت موقوفات ازجمله موقوفات زنان بهوجود آمد. پژوهش حاضر درصدد است با روش تحلیل محتوا و با تکیه بر اطلاعات موجود در وقفنامههای زنان دورۀ رضاشاه، طبقات اجتماعی زنان واقف، نیات آنها از وقف، میزان و تنوع موقوفات، مصارف و کارکردهای آن، و تأثیر سیاستهای رضاشاه بر وضعیت موقوفات زنان را موردبررسی قرار دهد. نتایج تحقیق نشان میدهد در دورۀ رضاشاه، زنان از طبقات مختلف اجتماعی و با نیات عمدتاً مذهبی بخشی از اموال و دارایی خودشان بهخصوص زمین مزروعی و ملک مسکونی و تجاری را با کارکرد عمدتاً مذهبی و عزاداری ائمه وقف میکردند، اما براثر سیاستهای ضددینی رضاشاه، از میزان موقوفات زنان بهشدت کاسته شد.