فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کتاب‌ منسوب به سلیم بن قیس، تنها اثر تاریخی ـ کلامی شیعی باقی مانده از قرن اول هجری قمری قلمداد می‌شود، که به دلایل مختلفی مورد توجه و اهمیت واقع شده؛ که در صورت اثبات وجودِ شخصیت سلیم و اصالت کتاب‌های منسوب به وی، این اهمیت، مضاعف و بسیار قابل تأمل خواهد شد. برخی از عناوین اهمیت‌زا برای آن‌ها عبارتند از: 1ـ قدمت تاریخی کتاب. 2ـ صحابی خاص و نزدیک بودن شخص سلیم به امام علی(ع). 3ـ بی‌واسطه بودن برخی از احادیث سلیم. 4ـ چند روایت تأییدیۀ امامان معصوم (ع) بر نسخه‌هایی از کتاب‌های سلیم. 5ـ داشتن مطالب ویژه، منحصر به فرد و شاذ تاریخی و کلامی. از ویژگی‌های برجسته کتاب سلیم، نقل حوادثی است که همواره میان شیعه و سنّی محلّ اختلاف و کشمکش بوده است. با توجه به مناقشات متعدد و متنوع پیرامون ابعاد گوناگون کتاب سلیم، به نظر می رسد که اکنون لازم است این کتاب از جهات مختلط مورد نقد و تجزیه و تحلیل قرار گیرد؛ که یکی از آنها، تأملاتی دربارۀ هویت شخصی و وضعیت روایی سلیم بن قیس و کتاب او است. در پژوهش حاضر، سؤالات و اشکالاتی پیرامون ابعاد مختلف هویت شخصی و وضعیت تاریخی کتاب سلیم و نویسنده آن مطرح شده، و ضمن آن، اصالت مؤلف و کتاب منسوب به وی، مورد خدشه قرار گرفته است؛ به گونه‌ای که لازم است معتقدان به اعتبار این کتاب، پاسخگوی این ابهاماتِ شخصیتی سلیم بن قیس به عنوان یک هویت مستقل و راوی اخبار تاریخی شوند.