فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیاست منطقه‌ای ایران در حوزۀ خلیج فارس و دریای عمان در دهۀ 1340 ش/ 1960 م درنتیجۀ مجموعه تحولات داخلی و ره‌یافت‌های بین‌المللی دچار دگرگونی‌های عمیقی گشت. خروج نیروهای انگلستان از منطقۀ خلیج فارس و دریای عمان و بروز خلأ قدرت، مسئلۀ بحرین، و تشکیل فدراسیون شیوخ جنوب خلیج فارس از مهم‌ترین روی‌دادهایی بود که ایران به شکل‌های مختلف با آن درحال چالش و تقابل بود. در اواخر این دهه، امارت‌های کوچک جنوب تنگۀ هرمز، که سیاست خارجی و دفاعی آنان به‌وسیلۀ انگلستان اداره می‌شد و فاقد تمرکز سیاسی و اداری مستقل بودند، خواستار تشکیل نوعی کنفدراسیون گشتند. ایران با تأسیس این کنفدراسیون به‌مخالفت پرداخت. هدف از این نوشتار بررسی علل مخالفت شدید دولت پهلوی دوم دربرابر شکل‌گیری فدراسیون شیوخ خلیج فارس در این مقطع زمانی است. درپایان، نتیجه گرفته می‌شود که ایران به‌علت حضور بحرین در این اتحادیه، که تهران آن را بخشی از حاکمیت خود می‌دانست، با آن به‌مخالفت پرداخت؛ زیرا، از دیدگاه تهران، بحرین بخشی از کشور ایران محسوب می‌شد و به‌صورت طبیعی، امکان الحاق خودسرانۀ آن به معاهدات خارجی وجود نداشت. ایران تنها هنگامی‌که مسئلۀ بحرین و بازگشت جزایر سه‌گانه پس از مذاکرات پیچیدۀ پشت‌پرده به‌نتیجه رسید با آن موافقت کرد.