فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دورۀ ترکمانان از ادوار تاریخی مهم در مطالعۀ تاریخ معماری ایرانی است. قرارگیری در محدوده‌های مرزی بین دول تیموری و عثمانی و بناهای اندک باقی‌مانده از آن‌ها موجب شده است تا پژوهش در تاریخ معماری این دوره با چالش‌هایی هم‌راه باشد. این موضوع سبب شده است تا پژوهش‌های صورت‌گرفته دربارۀ بناهای دورۀ ترکمانی معماری آن‌ها را ذیل معماری تیموریان در ایران و معماری عثمانی در ترکیه موردبررسی قرار دهند. بررسی اسناد تاریخی و هم‌چنین کشف ته‌رنگ مسجد حسن‌پادشاه در کاوش‌های اخیر باستان‌شناسی این امکان را به‌وجود می‌آورد تا مساجد این دورۀ تاریخی مجدداً موردمطالعه قرار گیرد. هدف پژوهش مطالعۀ تطبیقی مساجد دورۀ تیموری و ترکمانی برای شناخت وجوه تمایز و اشتراک معماری مساجد این دو دورۀ تاریخی مهم است که در یک دورۀ تاریخی باهم مراودات فرهنگی و سیاسی داشتند. این پژوهش با مطالعۀ ویژگی معماری مساجد ترکمانی و تیموری به‌دنبال پاسخ به این سؤال است: وجوه تمایز بین معماری مساجد دورۀ تیموری و ترکمانی چیست؟ نتایج این مطالعۀ تطبیقی نشان داد، نقل و انتقالات فرهنگی بین تیموریان و ترکمانان باعث شد تا اسلوب معماری مساجد این دو سلسله به‌صورت متقابل موردمراوده قرار بگیرد که سبب شکل‌گیری اشتراکاتی در معماری شود. این مراودات فرهنگی موجب عدم استقلال هنر و معماری هیچ‌کدام از سلسله‌ها نشد.