تقسیمات کشوری و جریان تمرکزگرایی و نوسازی در دوره رضاشاه1320-1304 ش

نویسندگان

1 دانشیار تاریخ، گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور. تهران. ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 استادیار، گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، تهران،ایران

doi
10.30465/hcs.2023.43873.2728
چکیده

سیاست تمرکزگرایی و اجرای برنامه‎های نوسازی در دورۀ رضاشاه در قالب برنامه‎ های گوناگون و به‏صور مختلف در دستورکار قرار گرفت. در این دوره، اجرای برنامه‎ها و قوانینی چون نظام‎وظیفۀ اجباری، سجل احوال، کشف حجاب، تخته‎قاپوکردن عشایر، نظام قضایی جدید، ثبت اسناد و املاک، امور مالیاتی، و ... نیازمند سازمان‏دهی تقسیمات کشوری در چهارچوب مدرن بود. ازاین‏رو، رضاشاه برای اجرای اهداف خود به ایجاد تحول در ساختار تقسیمات کشوری پرداخت. مسئلۀ این تحقیق تأثیر جریان نوسازی و سیاست‏های تمرکزگرایانۀ دورۀ رضاشاه بر روند تقسیمات کشوری است؛ رویه‏ای که روال پیشینی را دچار دگرگونی ساخته است. روش تحقیق در این پژوهش روش تاریخی با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی‎ و با تکیه بر اسناد آرشیوی، نشریات ادواری، و منابع‎ مکتوب است. یافته‎های این پژوهش نشان داد که‎ تغییرات در حوزۀ تقسیمات کشوری در این دوره تمرکز سیاسی و نفوذ حکومت از استان‎ها تا روستاها را بسیار افزایش داد. به‏دنبال آن، سیاست‎های نوگرایانۀ حکومت‎ در حوزه‎های مختلف‎ اقتصادی، اداری‎، آموزشی،‎ و به‎خصوص تقویت‎ و توسعۀ‎ ارتش‎ نوین‎ شتاب بیش‎تری گرفت.