فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شاهنشاهی اشکانی(۲۴۷ پ.م-۲۲۴م.)از ساتراپی‌ها و شاهک نشین‌های مستقل و نیمه مستقل تشکیل شده بود که تحت فرمان پادشاه حکومت می‌کردند. در این میان، ساتراپی ماد در دوره جانشینان اسکندر گاه به طور مستقل و گاه تحت حاکمیت سلوکیان، برای دستیابی به استقلال می‌کوشیدند؛ اما با برآمدن اشکانیان، با پیوستن به آن‌ها، این ایالت به کانون نظامی در برابر استیلای بیگانگان تبدیل شد. این‌مقاله باروش توصیفی- تحلیلی و به دست‌آویز منابع گوناگون، تلاشی‌است برای پاسخ به این پرسش که این سرزمین چه تاثیری در تحولات سیاسی عصراشکانی از آغاز فرمانروایی-اشکانیان(۲۴۷پ.م) تاپایان پادشاهی فرهادچهارم(39-2/3پ.م)داشته است؟ این پژوهش نشان‌می‌دهد که ساتراپی ماد هنگام خیزش اشکانیان در برابر سلوکیان، با پیوستن به جنبش پارتیان، توانستند زمینه زوال سلوکیان از ایران را فراهم کنند. نخستین پادشاهان پارتی که به اهمیت ماد برای مصون ماندن مرزهای غربی‌از گزند بیگانگان آگاه بودند، برای تحکیم فرمانروایی خود بر آن می‌کوشیدند. با این همه، این منطقه در دوره ضعف دستگاه پادشاهی اشکانیان و در ستیزهای جانشینی، برای آن‌ها بحران‌ساز شد. اگر چه مادها در کشاکش‌های میان شاهزادگان پارتی برای رسیدن به پادشاهی، برای بازیابی استقلال خود تلاش می‌کردند، اما گرایش‌های جدایی خواهانه‌ی ماد را می‌توان با شرایط سیاسی و اقتدار شهریاران اشکانی وابسته دانست.