الزامات همترازسازی نمرات در نسخه‌های جایگزین آزمون‌های سرنوشت‌ساز: مورد مطالعه آزمون سراسری داوطلبان زبان‌های خارجی

نویسندگان

1 ، استادیار، سازمان ملی سنجش و ارزشیابی نظام آموزش کشور، تهران، ایران.

2 گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 کارشناس سازمان ملی سنجش و ارزشیابی نظام آموزش کشور و دکتری سنجش و اندازه‏ گیری، دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22054/jem.2024.81723.3563
چکیده

برگزاری دو نوبت آزمون سراسری در یک سال مستلزم ساخت نسخه‌های جایگزین و همترازسازی نمرات آن‌ها است. همترازسازی نسخه‌های جایگزین نیازمند برقراری الزامات خاصی است. در آزمون‌های سرنوشت‌ساز به علت مسائل امنیتی امکان اجرای آزمایشی سؤال‌ها وجود ندارد. این مطالعه باهدف بررسی برقراری الزامات همترازسازی نسخه‌های جایگزین نوبت‌های اول و دوم آزمون سراسری گروه زبان خارجی انگلیسی سال 1402 انجام شد. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و از نوع روان‌سنجی که بر اساس تحلیل ثانویه داده‌ها انجام شده است. بدین منظور از بین کلیه داوطلبان گروه آزمایشی زبان انگلیسی سال 1402، از نوبت اول 13091 و از نوبت دوم 19915 داوطلب به‌صورت تصادفی انتخاب و داده‌های مربوط به آزمون‌های اختصاصی گروه آزمایشی زبان‌های خارجی (انگلیسی) اجراشده در دی‌ماه 1401 و تیرماه 1402 تحلیل شده است. میانگین ضرایب دشواری و تشخیص دو نوبت آزمون نزدیک به هم گزارش شده است. برقراری الزام سازة یکسان دو نوبت آزمون، با نتایج تحلیل عاملی تک‌بعدی، مقایسه عملکرد زنان و مردان و رابطه نمره آزمون با معدل دبیرستان مورد تائید قرار گرفت. همچنین الزام پایایی یکسان نیز بررسی و میزان آن در هر دو نوبت آزمون 95/0 بود. همترازی نسخه‌های جایگزین مستلزم رعایت الزاماتی است که برآورد قضاوتی دشواری سؤال‌ها و استفاده از جدول مشخصات آزمون می تواند به طراحان در ساخت نسخه‌های جایگزین کمک کند. به منظور برقراری الزامات و همچنین طراحی سؤال‌هایی با دشواری مشابه رهنمودهایی ارائه شده است.