تجزیه و تحلیل پویایى چشم ‏انداز شهرى با استفاده از تصاویر چند زمانه ماهواره ‏اى: مقایسه دو شهر نفتى

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه پیام ‏نوردانشجوى دکترى جغرافیا و برنامه ‏ریزى شهرى

2 دانشجوى دکترى جغرافیا و برنامه‏ ریزى شهرى دانشگاه تربیت معلم تهران

doi
چکیده

شهرنشینى شتابان در نتیجه رشد جمعیت و مهاجرت از روستا به شهر، فرایندى بحرانى در نواحى شهرى محسوب مى‏ گردد. این مطالعه، پویایى چشم ‏انداز را با استفاده از تصاویر چند زمانه ماهواره ‏اى دو شهرنفتى یعنى هاستون از ایالت تکزاس در ایالات متحده و داکینگ از ایالت هیلونگجیانگ در چین، بررسى مى‏ نماید. اگر چه هر دو شهر تحت زمینه ‏هاى متفاوت اجتماعى- سیاسى قرار داشته‏ اند، اما توسعه آنها در 50 سال اخیر بر پایه نفت بوده است. با مقایسه الگو و پویایى چشم ‏انداز در این دو شهر، مى ‏توانیم بفهمیم که شهرنشینى در این دو شهر نفتى، بر الگوى چشم ‏انداز، به ویژه بر چشم‏ انداز طبیعى مؤثر بوده است. یک سرى از شاخص هاى چشم ‏اندازها با مفاهیم تکمیلى اکولوژیکى جهت سهولت تجزیه و تحلیل پویایى‏ شناسى فضایى در طول یک فاصله زمانى 20 ساله انتخاب شده‏ اند. براساس شاخص هاى مکتسبه، روندى عمومى در تغییر چشم ‏انداز در این دو شهر آشکار گردیده است. از زمانى که چشم ‏انداز انسانى نظیر نواحى مسکونى به طور وسیعى جایگزین سایر طبقات طبیعى مى‏ شوند، چشم‏ اندازهاى طبیعى نظیر مراتع و تالاب ها از بین رفته یا به صورت الگوى ناهمگون‏ ترى قطعه قطعه گردیده ‏اند.