بررسی رابطه بین الگوهای پیوند از دور نیمکره شمالی با خشکسالیهای شمال غرب ایران
نویسندگان
doi
چکیده
خشکسالی از پدیدههای اقلیمی است که در هر منطقهای احتمال رخداد آن وجود دارد و منجر به زیانهای اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی میشود. با توجه به اهمیت الگوهای پیوند از دور و تأثیر آنها بر آب و هوا، از اینرو پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط بین الگوهای پیوند از دور و خشکسالی در شمال غرب ایران صورت گرفته است. در این راستا از آمار بارش 17 ایستگاه سینوپتیک واقع در استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و زنجان طی دوره آماری 1988 تا سال 2018 و آمار 16 الگوی پیوند از دور نیمکره شمالی طی همان دوره استفاده شد. ابتدا با استفاده از شاخص(SPI) خشکسالی منطقه مورد مطالعه در مقیاس سالانه، با زمان تأخیر یکماهه و با زمان تأخیر دوماهه بررسی شد. سپس با استفاده از روش همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی ارتباط بین خشکسالی و الگوهای پیوند از دور بررسی شد. نتایج حاصل شده بیانگر آن است که در مقیاس ماهانه الگوی PNA، در زمان تأخیر یکماهه الگوی TNA و در زمان تأخیر دوماهه الگوی NAO بیش از سایر الگوها با ایستگاههای مورد مطالعه همبستگی نشان داده است. از نظر مکانی نیز ایستگاههای مراغه و جلفا بیش از سایر ایستگاه با الگوهای پیوند از دور همبستگی نشان دادهاند. بررسی ضرایب همبستگی فصلی نیز نشان داد که در فصل زمستان الگوهای HCNA و SNA؛ در فصل بهار الگوهای NAM، NPI و PN؛در فصل تابستان الگوی SNAO و در فصل پائیز الگوی POL/PEP بیش از سایر الگوها با خشکسالی ایستگاههای مورد مطالعه همبستگی داشتهاند.