کنش‌ها و واکنش‌های مردم گیلان در برابر اجرای قانون اتحاد لباس و کشف حجاب (مطالعه موردی شهرهای رشت، لاهیجان و بندر پهلوی 1307- 1320)

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه گیلان

2 دانشجوی دکترای تاریخ دانشگاه الزهرا

doi
10.30465/hcs.2022.41567.2635
چکیده

قانون متحدالشکل شدن پوشاک و در پی آن یکسان‌سازی پوشش کارمندان دولتی، به ویژه زنان، از مقدمات تصویب قانون کشف حجاب بوده و در روند آن تاثیر بسیار گذاشت. این دو قانون از اصلی ترین اقدامات دولت در جهت نوگرایی و تجدد جامعه ایران، به ویژه زنان، و تغییر فرهنگ سنتی ایرانی به فرهنگ غربی است. مطالعه واکنش گیلانیان از اهداف اصلی این پژوهش بوده، که با روش بررسی تاریخی و به صورت کیفی، به تحقیق و مطالعه بیش از 250 برگ سند آرشیوی و همچنین منابع کتابخانه‌ای پرداخته شده و در صدد پاسخ به این پرسش کلیدی است: گیلانیان در برابر اجرای قانون کشف حجاب در دوره رضا شاه چه واکنش‌هایی داشتند؟؛ تاکید پژوهش حاضر بررسی اجرای این قوانین با تکیه بر تاثیر آن بر زنان گیلانی بوده و بررسی واکنش جامعه و علما از اهداف اصلی این مطالعه است. با توجه به بررسی‌های به عمل آمده، عامل اصلی در پذیرش سریع این قوانین در گیلان، همراهی روحانیان و بزرگان شهرهای مختلف با برنامه‌های دولت و نیز آشنایی مردم با فرهنگ اروپایی است. از مهم‌ترین پیامدهای کشف حجاب و یکسان‌سازی پوشش در گیلان، می‌توان به سرعت مدرنیته در گیلان پس از اجرای این طرح در سال‌های پایانی حکومت رضا شاه و بعدها دوره پهلوی اشاره کرد.