تحلیل و ارزیابی شاخص‌های تحقق‌پذيری طرح‌های توسعه شهری با تأکید بر برنامه‌ریزی راهبردی

نویسندگان
doi
10.71740/ges.2026.1188913
چکیده

رشد سریع شهرنشینی و تحولات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی طی دهه‌های اخیر، موجب تغییرات گسترده در بافت‌های شهری شده است، به ‌گونه‌ای که برخی مناطق دچار فرسودگی و ناکارآمدی شده‌اند. این تغییرات همراه با ضعف مدیریت شهری، کمبود زیرساخت‌ها و خدمات ناکافی، کیفیت زندگی ساکنان را کاهش داده و مشکلاتی مانند تراکم بیش ‌از حد، بی‌نظمی فضایی و کاهش بهره‌وری شهری را به ‌وجود آورده است. هدف این تحقیق شناسایی و تحلیل پیشران­های کلیدی در بازآفرینی بافت‌های فرسوده شهری در تکریت است . نوع تحقیق کاربردی و روش آن توصیفی تحلیلی است. نوع تحقیق توصیفی-تحلیلی و هدف آن کاربردی است. روش گردآوری داده‌ها پیمایشی، و نمونه آماری به تعداد 20 نفر از نخبگان شهری بوده است. مؤلفه‌های مورد بررسی در این تحقیق4 مؤلفه (کالبدی-محیطی، اجتماعی، اقتصادی، سازمانی-نهادی، زیست محیطی) در قالب 26 معیار مورد بررسی قرار گرفتند به منظور سنجش و تحلیل اطلاعات از نرم افزارهای آینده پژوهی میک‌مک و سناریو ویزارد استفاده شده است. یافته‌های تحلیل ساختاری نشان داد که مهم‌ترین پیشران‌های تأثیرگذار شامل: تدوین برنامه جامع بازآفرینی شهری، سرمایه‌گذاری دولتی/خصوصی در نوسازی، حکمروایی خوب شهری، افزایش پایداری زیست‌محیطی، صیانت از هویت کالبدی، ارتقای زیرساخت‌های لازم شهری، رفع ناهنجاری‌ها و ناکارآمدی بافت‌های فرسوده، ارتقای کیفیت زیست در بافت‌های فرسوده و بهبود کیفیت ساخت ‌و ساز می‌باشند. بر اساس تحلیل سناریوها، 4 سناریوی قوی و 7 سناریوی باورکردنی برای آینده بازآفرینی بافت شهر تکریت شناسایی گردید.