فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیش بینی به موقع و دقیق پیش از برداشت محصولات زراعی هم چون گندم، می تواند در برنامه ریزی از جمله در قیمت گذاری، صادرات، واردات، انبارداری و تامین به موقع محصولات زراعی مفید باشد. از آنجائی که عملکرد گندم علاوه بر خصوصیات ژنتیکی رقم، تابع رویدادهای اقلیمی می باشد لذا هدف از این تحقیق، شناخت عوامل و عناصر اقلیمی موثر در کشت گندم در استان خراسان شمالی و همچنین پهنه بندی نواحی مستعد کشت این محصول از نظر اقلیمی و محیطی در محیط GIS می باشد. برای این منظور داده های عناصر اقلیمی دما، بارش، نم نسبی، تبخیر و تعداد روزهای یخبندان، از 10 ایستگاه سینوپتیک و کليماتولوژی استان، با دوره آماری 20 ساله (2001-2020) گرداوری شده است. همچنین نقشه های سطوح ارتفاعی، شیب و جهت شیب استان، تهیه و پردازش گردید. به منظور اولویت بندی و ارزیابی معیارها و لایه های اطلاعاتی در رابطه با هم و تعیین وزن آنها از روش تحلیل تصمیم گیری چند معیاره مبتنی بر روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و همچنین برای استانداردسازی لایه های مورد استفاده در این تحقیق از منطق فازی استفاده شد. سپس با وزن دهی به لایه های تهیه شده بر اساس معیارها و مدل مورد نظر، همپوشانی و تحلیل فضایی لایه ها با استفاده از روش FUZZY-AHP در محیط GIS صورت گرفته و لایه نهایی پهنه بندی برای کشت گندم تهیه شد. بر اساس نتایج به دست آمده، اراضی استان خراسان شمالی از نظر پتانسیل اقلیمی و محیطی برای کشت گندم به پنج طبقه خیلی مناسب با مساحت 8695.25 کیلومترمربع (30.79 درصد)، طبقه مناسب با مساحت 7228.85 کیلومتر مربع (25.61 درصد)، طبقه متوسط با مساحت 6448.81 کیلومتر مربع (22.85 درصد)، طبقه نامناسب با مساحت 3531.15 کیلومتر مربع (12.51 درصد) و طبقه خیلی نامناسب با مساحت 2328.86 کیلومتر مربع (8.25 درصد) تقسیم بندی شدند.