فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بافت فرسوده مرکزی شهر ایلام در سال‌های اخیر با چالش‌هایی چون فرسودگی کالبدی، کاهش سرزندگی اجتماعی، افت عملکردهای اقتصادی و آسیب‌های زیست‌ محیطی مواجه شده است. این پژوهش با هدف ارائه الگویی برای بازآفرینی این بافت، مبتنی بر رویکرد زمینه‌گرا و با تأکید بر شناخت ابعاد پنج‌گانه کالبدی، اجتماعی ، اقتصادی ، زیرساختی ، و زیست محیطی انجام شده است. در این تحقیق داده‌ها با بهره‌گیری از روش‌های نرمال‌سازی و تحلیل شکاف Analysis Gap تحلیل شده اند. نتایج نشان می‌دهد که در میان مولفه‌های بررسی‌شده، مولفه‌های زیرساختی با امتیاز نرمال‌شده /3126 وزیست‌محیطی با امتیاز 0/3370 دروضعیت نامطلوب قرار دارند، وبه‌عنوان اولویت‌های اصلی برای مداخله مطرح هستند.در مقابل، مولفه کالبدی با امتیاز 0/4422 در سطح نسبتا نامطلوب ارزیابی شده، و نیازمند بهبودهای عملکردی و طراحی است. مولفه‌های اقتصادی با امتیاز 0/5361 در وضعیت متوسط و اجتماعی با امتیاز 0/6086 در وضعیت نسبتاً مطلوب قرار داشته، و قابلیت تبدیل به فرصت‌های توسعه را دارند. بر اساس تحلیل SWOT و رویکرد زمینه‌گرا، الگوی پیشنهادی بازآفرینی شامل دو بخش "راهبردهای کالبدی و طراحی" و "راهبردهای مدیریتی-اجتماعی" تدوین شده است. این پژوهش با تکیه بر تلفیق نظریه‌های معاصر از جمله زمینه‌گرایی (Contextualism)، مشارکت‌محور و حفاظت‌گرایانه، الگویی منعطف و بومی‌شده را برای بازآفرینی بافت‌های فرسوده ارائه می‌دهد، که می‌تواند در سایربافت های فرسوده شهری ایران نیز قابل تعمیم باشد. در این تحقیق از روش کیفی با رویکرد ترکیبی (Mixed-Methods) و تأکید بر تحلیل زمینه‌ای استفاده شده است.