فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رابطۀ میان کاربری زمین و دمای سطحی در شهرها یکی از موضوعات مهم در مطالعات شهری و محیطی است. تغییرات کاربری و پوشش زمین می‌تواند به شکل‌گیری نقاطی با دمای متفاوت نسبت به سایر بخش‌ها منجر شود که این پدیده به «جزیره حرارتی شهری» معروف است. در این پژوهش، شهر عسلویه و اراضی پیرامون آن به‌عنوان نمونه موردی انتخاب شد تا با استفاده از داده‌های سنجش ‌از دور، وضعیت توزیع فضایی جزایر سطحی زمستانه و ارتباط آن با کاربری زمین بررسی شود. برای این منظور تصاویر ماهواره‌ای لندست 7 و 8 در سه مقطع زمانی سال‌های 2000، 2010 و 2020 در فصل زمستان (دی‌ماه) تهیه گردید. تصاویر سال‌های 2000 و 2010 از سنجندۀ ETM و تصویر سال 2020 از سنجنده‌ی OLI انتخاب شد. تاریخ برداشت نمونۀ تصاویر به ترتیب 15 دی 1380، 11 دی 1389 و 14 دی 1398 بوده است. از این تصاویر نقشه‌های دمای سطحی، شاخص پوشش گیاهی (NDVI)، شاخص مناطق ساخته‌شده (NDBI) و نقشۀ کاربری اراضی استخراج شد. سپس با بهره‌گیری از روش‌های آمار فضایی، ارتباط میان نوع کاربری زمین و تغییرات دمای سطحی تحلیل گردید. نتایج نشان داد که جزایر حرارتی در محدودۀ مورد مطالعه بیشتر در کاربری‌های شهری و صنعتی شکل گرفته‌اند و در این بخش‌ها دما نسبت به اراضی بایر افزایش یافته است. در مقابل، پهنه‌های دارای پوشش گیاهی و مناطق ساحلی دمای پایین‌تری داشته و رابطۀ منفی با جزایر حرارتی نشان دادند. این یافته‌ها اهمیت مدیریت کاربری زمین و توسعۀ فضای سبز را در کاهش اثرات جزایر حرارتی شهری برجسته می‌سازد.