پهنه بندی مناطق مستعد کشت (Achillea millefolium) بر پايه ترکيب فرايند تحليل شبکه‌اي (ANP) و سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) (مطالعه موردي پنج حوضه آبخيز استان قم)

نویسندگان
doi
چکیده

ايران به دليل داشتن شرايط گوناگون جغرافيايي، اقليمي و خاکي، رويشگاه بسياري از گونه‌هاي گياهي از جمله گياهان دارويي است. گياه بومادران ( Achillea millefolium ) يکي از گونه‌هاي دارويي ايران است. بر اين اساس پژوهش حاضر به امکان‌سنجي کشت گياه دارويي بومادران در پنج حوضه آبخيزداري استان قم (طغرود، سلمان، زواريون، قمرود، کهک-کبار) با استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي(GIS) و فرايند تحليل شبکه‌اي (ANP) مي پردازد. معيارهاي اصلي و فرعي مورد استفاده شامل عوامل اقليمي (مجموعه ساعات آفتابي، ميانگين دماي روزانه، حداکثر دماي روزانه و حداقل دماي روزانه)، خاک (pH ، EC و بافت)، هيدرولوژي pH) ، EC و SAR) و فيزيوگرافي (شيب، جهت و ارتفاع) بود. اين معيارها بر اساس نظر کارشناسان وزن‌دهي اوليه شدند و سپس به روش تحليل شبکه‌اي وزن دهی نهایی انجام شد. در نهايت با وزن‌دار کردن لايه‌هاي اطلاعاتي و همپوشاني آنها در محيط نرم افزار Arc map نقشه نهايي مناطق مستعد کشت بومادران در پنج حوضه آبخيزداري مورد مطالعه، تهيه گرديد.. نتايج تحقيق نشان داد که اقليم، فيزيوگرافي، خاک و هيدرولوژي به ترتيب بيشترين تا کمترين وزن را داشتند. نقشه پهنه‌بندي مناطق نشان داد که پنج حوضه مورد مطالعه از لحاظ قابليت کشت براي بومادران، در دو طبقه بسيار مناسب و مناسب قرار مي‌گيرند به‌طوريکه 68 درصد از مساحت منطقه مورد نظر در طبقه مناسب و 32 درصد در طبقه بسيار مناسب قرار گرفتند. در نتيجه پنچ حوضه مورد مطالعه داراي شرايط اکولوژيکي مطلوب براي کشت آبي بومادران است.