تبعیدیان حزب توده (گروههای اجتماعی، تبعیدگاهها با تاکید بر تحلیل تأثیر کیفر تبعید بر کنش سیاسی آنان (1320-1332 ش.))
نویسندگان
1 استادیار تاریخ پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی ، تهران، ایران
doi
10.30465/hcs.2022.41336.2624چکیده
حزب توده در 10 مهر 1320 تأسیس شد. فعالیت گستردۀ این حزب در میان گروههای اجتماعی ، حکومت را وادار به کنترل آن نمود. تبعید یکی از ابزارهای حکومت برای کنترل اعضا و هواداران حزب توده بود. شناخت گروههای اجتماعی، تبعیدگاهها و نیزمیزان تأثیر استفاده از کیفر تبعید بر عملکرد این افراد، هدف این پژوهش است. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با کمک اسناد و منابع اصلی در پی پاسخگویی به این پرسش است که آیا استفاده از کیفر تبعید برای مجازات تودهایها در دورۀ پهلوی دوم مؤثر بوده و توانسته آنان را از فعالیت به نفع حزب توده در تبعیدگاه و پس از آزادی از تبعید بازدارد؟ یافتهها نشان میدهد تبعیدیان حزب توده در اتفاقات تبعیدگاه مانند انتخابات و رویدادهای کشور از خود واکنش نشان دادند. تنظیم زندگی بر اساس تشکیلات، مطالعه و ترجمه، تحصیل مکاتبهای، فشار سازمانیافته (اعتصاب) برای رسیدن به خواستههای خود و ارتقای آن از مسائل معیشتی به خواستههای حزبی و جلب سایر گروههای اجتماعی مانند دانشجویان و روزنامهنگاران نشان میدهد که تبعیدیان حزب توده، کنش سیاسی خود را ادامه دادند. تبعید این افراد باعث گسترش فعالیتهای حزب توده در سراسر کشور و بهویژه در تبعیدگاهها گردید. تبعید کارگران و ردههای پایین حزب توده باعث ارتقای جایگاه آنان پس از پایان تبعید شد. دولت با تأمین معاششان سعی کرد تا آنان، دست از کنش سیاسی بردارند اما ادامه یافتن فعالیت سیاسی این تبعیدیان چه در تبعیدگاه و چه پس از آزادی در زادگاهشان، نشان از عدم اثرگذاری کیفر تبعید در تغییر رویکرد آنان دارد.
