ضرورت ایجاد نظام هماهنگ حقوقی بین‌‏المللی در مقابله با جرائم در فضای مجازی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، گروه حقوق، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jplsq.2019.208109.1271
چکیده

عرصۀ حقوق مانند سایر ابعاد زندگی بشری از پدیدۀ جهانی شدن تأثیر می‌پذیرد و در مسیر این فرایند گام‌های تغییر را پشت سر می‌گذارد؛ گام‌هایی که لاجرم در بعضی از حوزه‌ها باید با سرعت بیشتری برداشته شوند تا از فواید جهانی شدن بهره گیرند. عرصۀ حقوق کیفری و به‌ویژه حقوق فضای سایبر و جرائم ارتکابی در آن از جمله حوزه‌هایی است که به‌دلیل جهانی شدن و آثار آن، تصویب قوانین و مقررات متحدالشکل یا هماهنگ ملی و بین‌المللی در آن به‌شدت احساس می‌شود. فضای بی‌مرز سایبر، جهانی موازی با جهان فیزیکی را به‌وجود آورده است که در واقع کنترل و ادارۀ حقوقی آن از حیطۀ اعمال قدرت یک حاکمیت برنمی‌آید. بنابراین، برای حاکمیت بر این فضا و مقابله با جرائم روزافزون و پیچیدۀ ارتکابی در آن همکاری و معاضدت جامعۀ بین‌المللی برای قاعده‌مندی نیاز است، به‌گونه‌ای که هیچ مجرمی بدون مجازات نماند و این مهم به‌دست نمی‌آید مگر با تدوین مقررات هماهنگ و متحدالشکل، زیرا جرائم ارتکابی در این فضا مرزهای جغرافیایی و سنتی را پشت سر می‌گذارند و به‌سبب ویژگی‌هایی که دارند، می‌توان برخی از این‌گونه جرائم را در زمرۀ آن دسته جرائمی به‌شمار آورد که برای مقابله با آنها اعمال صلاحیت جهانی ضرورت دارد. با وجود فعالیت‌های گوناگون سازمان‌های بین‌المللی جهت ارائۀ مقررات پیشنهادی در جهت یکسان‌سازی و هماهنگ‌سازی مقابله با جرائم در فضای مجازی، هنوز هم جامعۀ جهانی به هدف خود دست نیافته است، بنابراین، وجود مقررات مدونی که کاستی‌های سایر مقررات را برطرف کند، لازم‌الاجرا باشد و بتواند مقبولیت جهانی را به‌دست آورد، ضروری است.