فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تأملی بر سه عامل اصلی شکل گیری بابیهچکیده:در اوایل قرن 19 میلادی، در شرایطی که با تلاش‌های آقامحمدخان، کشور شمایلی یکپارچه یافته بود، فتحعلیشاه با مجموعه ای از مشکلات بصورت شورش در داخل و درگیری نظامی با قدرت‌هایی چون روس و عثمانی مواجه شد، از سویی دیگر آغاز درگیری‌های هوشمندانه اطلاعاتی با انگلیس رقم خورد تا هم از قوت گرفتن این نهال امپراطوری نوین پارسی جلوگیری شود و هم موانع انگلیس در تصرف کامل هند از میان برداشته شود. همزمان با ورود احمد احسایی و شکل گیری مکتبی به نام شیخیه، بحران‌هایی در درون از کف جامعه تا دربار و حوزه ها ایجاد شد که به مرور زمینه ساز فرقه‌ای به نام بابیه در ایران شد. این تحقیق پنهانکاری‌های هوشمندانه سه عامل اصلی را که در سطوح مختلف شباهتی با فرقه‌های مرموز از خود بروز داده اند را بررسی می‌نماید، ویژگی که احتمال دسترسی به ایده پردازان اصلی پشت پرده شکل گیری این فرقه را ممکن می‌سازد. خصوصا با دلایل و مدارکی که این تحقیق از ارتباط احسایی با دو عامل مامور شده در دربار قاجار ارائه می‌نماید. مدارک و مشاهداتی که مناسبات پیچیدهای را نشان می‌دهد و تاکنون مورد توجه محققین قرار نگرفته‌اند. روش تحقیق، روش تاریخی (استقرایی) و شیوه گردآوری (کتابخانه ای، نسخ خطی و اسنادی) با استفاده از شیوه نگارش توصیفی و تحلیلی می باشد.واژگان کلیدی: عبدالخالق یزدی- احمد احسایی- کاظم رشتی- علی محمد باب- قاجار