فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمينه و هدف: گياه جعفري ( Petroselinum crispum ) منبع غني از آنتي‌اکسيدان‌ها است و نقش مهمي در بهبود کيفيت رژيم غذايي دارد. تنش شوري يکي از مهم‌ترين محدوديت‌هاي غيرزيستي بر رشد گياهان است که با اختلال در تعادل يوني، رشد و عملکرد گياه را تحت تأثير قرار مي‌دهد. گياه جعفري، گياهي نسبتاً حساس به شوري است و عملکرد آن در مواجهه با آب آبياري شور کاهش مي‌يابد. استفاده از اسيدهاي آمينه مي‌تواند با تقويت سيستم دفاعي گياه، نقش مؤثري در افزايش تحمل و بهبود عملکرد گياهان در شرايط تنش شوري ايفا کند. اين مطالعه با هدف بررسي اثر محلول‌پاشي اسيدهاي آمينه آرژنين، اورنيتين و پرولين بر شاخص‌هاي رويشي و ارزش غذايي گياه جعفري ( Petroselinum crispum ) در شرايط تنش شوري انجام شد. روش پژوهش: اين آزمايش به‌صورت طرح فاکتوريل شامل تنش شوري (صفر، 50 و 100 ميلي‌گرم در ليتر سديم کلريد) و محلول‌پاشي آرژنين، اورنيتين و پرولين هر يک در سه سطح (صفر، 50 و 100 ميلي‌گرم در ليتر) در قالب طرح کاملاً تصادفي با سه تکرار به صورت کشت گلداني در گلخانه اجرا شد. تيمار تنش شوري در مرحله چهار برگي اعمال شد و محلول‌پاشي اسيدهاي آمينه نيز در دو مرحله انجام شد. اولين محلول‌پاشي در مرحله شش برگي و مرحله بعدي يک هفته پس از محلول‌پاشي مرحله اول اعمال گرديد و در نهايت نمونه‌برداري ده روز بعد انجام شد و صفات وزن تر و خشک اندام هوايي و ريشه، شاخص ثبات غشاء سلول، محتواي کلروفيل کل، ميزان پروتئين، کربوهيدرات، ويتامين ث و فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اکسيدان کاتالاز، پراکسيداز و سوپراکسيد ديسموتاز و ميزان اسانس ارزيابي شد. يافته‌‍‌ها: بيشترين وزن تر و خشک اندام هوايي (14/35- 67/3 گرم) و ريشه (84/4- 69/1 گرم)، ميزان پروتئين (26/3 ميکروگرم در گرم وزن خشک)، ويتامين ث (25/137 ميلي‌گرم در 100 گرم وزن تر) و کربوهيدرات (47/6 ميلي‌گرم در گرم وزن تر) در تيمار شوري شاهد + آرژنين 100 ميلي‌گرم در ليتر بدست آمد و بيشترين محتواي کلروفيل کل (52/6 ميلي‌گرم در گرم وزن تر) و اسانس (47/2 درصد) در تيمار شوري شاهد + اورنيتين 100 ميلي‌گرم در ليتر بود. در تيمار تنش شوري شاهد + پرولين 100 ميلي‌گرم در ليتر نيز بيشترين شاخص پايداري غشاء سلولي (35/89 درصد) و فعاليت آنزيم‌هاي کاتالاز، پراکسيداز و سوپر اکسيد ديسموتاز (62/5- 54/9 و 12/3 واحد آنزيم در گرم وزن تر) مشاهده شد. نتايج: اين مطالعه نشان داد که محلول‌پاشي اسيدآمينه‌هاي آرژنين، اورنيتين و پرولين مي‌تواند رشد و شاخص‌هاي تغذيه‌اي جعفري را در شرايط تنش شوري بهبود بخشد. به‌ويژه، غلظت ۱۰۰ ميلي‌گرم در ليتر از اين اسيدآمينه‌ها بهترين اثر را در بهبود صفات رشدي و تغذيه‌اي گياه نشان داد. اين يافته‌ها نشان مي‌دهد که استفاده از اسيدآمينه‌ها به عنوان يک راهکار زيستي مؤثر مي‌تواند تحمل گياه جعفري( Petroselinum crispum ) به شوري را افزايش دهد.