فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیّاحان، سفیران ملّت‌ها در حوزة فرهنگ و تمدنِ پیشامُدرن به شمار می‌روند، آن‌ها با سفر به سویه­های نامعلوم و کرانه‌های ناپیدا، فارغ از هر نیّتی که داشته­اند، دشواری و رنج سفر را بر خود هموار کرده تا با نگاه جامعه‌شناختی و هستی‌شناسانه، از فرهنگ و آداب و رسوم و موقعیّت دیگر ملّت‌ها آگاهی یابند. حجم بزرگی از آگاهی‌های ما در گسترة تاریخ و جوامع، حاصلِ جستجوها، مشاهدات و گزارش‌هایی است که از جانب سیّاحان و گردشگران و در قالب سفرنامه‌ها، برجای مانده است، مانند سفرنامه‌های ناصرخسرو، ابن­بطوطه، کلاویخو و دلاواله که هر یک به فراخور، مبنای آگاهی و شناخت ما از کیفیّت جوامعِ دوردست‌های تاریخ و میانه‌های تمدن اسلامی است. با روی کار آمدن سلسلة صفویه، شمار سیّاحان و سفرنامه­ها رو به افزایش نهاد، چنان‌که سفرنامه‌های دلاواله، شاردن، تاورنیه و... از مهم‌ترین منابع این دوره به شمارند. دراین‌میان پیترو دلاواله، جهانگرد ایتالیایی، یکی از نامبُردارترین سیّاحان غربی است که در آغاز سدة هفده میلادی(1617)، آن هم با نیّات سیاسی، به دربار شاه­عباسِ صفوی راه یافت و متعاقب آن پس از شش سال اقامت در ایران و در مجاورت دربار، حجم معتنابهی از مشاهدات و برداشت‌های خود را از فرهنگ و سنّنِ ایرانی با رویکرد مردم­نگرانه و دیدگاهی وقایع­نگارانه به تصویر کشید. این نوشتار می‌کوشد به شیوۀ اسنادی و کتابخانه­ای بخش‌هایی از مشاهدات و داوری‌های مردم­نگرانۀ این سیّاح ایتالیایی از آداب و رسوم ایرانی/ مازندرانی را که در یکی از سفرهای سالیانۀ شاه­عباس به مازندران(بهشهر) ملازم او بوده­است، بررسی و تحلیل نماید.