خوانش جلوه‌های زنان فرودست درگفتمان پسااستعمار سووشون اثر سیمین دانشور و خورشیدهای استقلال از احمدو کوروما

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فرانسه و تطبیقی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه زبان و ادبیات فرانسه و تطبیقی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه زبان و ادبیات فرانسه و تطبیقی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22059/jor.2024.369488.2488
چکیده

نقد پسااستعماری یکی از پژوهش­‌هایی است که زمینه­‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی آثار ادبی را بررسی می‌کند. از آنجا که پرداختن به هویت، جنسیت و فرودستی جنسیتی از محورهای این رهیافت می­باشد؛ موضوع زنان و بررسی وضعیت آنان یکی از شاخه­های مهم نظری این رویکرد به­شمار می­آید. یکی از شاخص‌ترین نظریه­پردازان این حوزه، گایاتری چاکراورتی اسپیواک می­باشد که مطالعات خویش را بر پایۀ بررسی مشکلات اقشار زنان فرودست در میان جوامع مردسالارانه و استعماری قرار می­دهد. رمان­های خورشید­های استقلال از احمدو کوروما، نویسندۀ آفریقایی­تبار و سووشون اثر سیمین دانشور، نویسندۀ ایرانی از این قبیل آثار به شمار می‌آیند که از نقش و جایگاه فرودستانۀ زنان در جوامع ملتهب آفریقایی و همچنین در اجتماع پرفراز و نشیب گذشتۀ ایران صحبت می‌کنند.. تحقیق حاضر به تفاوت­های فرهنگی و سیاسی و همچنین تغییر و تحولات جایگاه زنان این دو ملت پرداخته و به مفاهیمی مشترک در بستر تحولات اجتماعی، فرهنگی و تاریخی دست می­‌یابد. بررسی این مفاهیم از منظر مطالعات پسااستعماری، گویای شرایط خاص زنان در بحبوحۀ تکانه­‌های تاریخی و سیاسی ملت­های گوناگون بوده و سیر تحولی شخصیت­های زن که شامل عاملیت و انفعال هویتی آنان می­باشد را مورد مطالعه قرار می‌دهد.