تحلیل اثرات نامتقارن سیاست‌های پولی بر خلق نقدینگی نظام بانکی ایران با تأثیرپذیری از تأمین مالی بانکی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه تبریز، آذربایجان شرقی

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد گروه اقتصاد دانشکده علوم انسانی دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 استادیار گروه اقتصاد دانشکده علوم انسانی دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.48308/jem.2025.238975.1976
چکیده

مقاله حاضر تلاش دارد اثرات نامتقارن سیاست‌های پولی بر خلق نقدینگی بانکی متأثر از تأمین مالی متنوع بانکی را با استفاده از داده‌های ترکیبی مربوط به ۱7 بانک فعال دولتی و غیردولتی طی بازه زمانی 1402- ۱۳۸۷ و با استفاده از روش خود رگرسیونی وقفه‌های توزیعی غیرخطی مورد آزمون و تحلیل قرار دهد. نتایج آزمون هم‌انباشتگی و والد، رابطه بلندمدت و نامتقارن میان متغیرهای الگو را تایید می‌کند. تکانه‌های مثبت و منفی نرخ ذخیره قانونی، رفتار نامتقارن و غیرخطی بر متغیر خلق نقدینگی دارند؛ به طوری که تکانه‌های مثبت رفتار منفی و معناداری و تکانه‌های منفی رفتار مثبت و معناداری با خلق نقدینگی بانکی در بلندمدت از خود نشان می‌دهند. اما این رفتار در کوتاه‌مدت به لحاظ آماری معنادار نیست. همچنین شاخص نسبت بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی رفتار یکسانی برای هر دو تکانه مثبت و منفی در بلندمدت از خود نشان می‌دهد. همچنین، شاخص هرفیندال- هیرشمن به عنوان شاخص معرف تأمین مالی بانک اثر مثبت و معناداری با خلق نقدینگی در بلندمدت در هر دو الگو دارد؛ اما این رفتار در کوتاه‌مدت به لحاظ آماری معنادار نیست. این امر بیان کننده این واقعیت است که، بانک‌ها با تأمین مالی متنوع در هنگام خلق نقدینگی حساسیت کمتری نسبت به تغییرات سیاست‌های پولی بانک مرکزی از خود نشان می‌دهند.