تحلیل نخستین شاخصهای تحول و نوسازی نظام آموزشی ایران در قوانین، مصوبات و مذاکرات مجلس اول مشروطه(1324-1326 ه. /1287-1285 خ. )
نویسندگان
1 مربی گروه علوم انسانی دانشگاه فرهنگیان و دانشجوی دکتری تاریخ ایران دوران اسلامی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
2 دانشیار تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
3 استاد پژوهشکده تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
4 استاد تاریخ دانشگاه تهران
doi
10.30465/hcs.2020.5456چکیده
در فرایند نوسازی نظام آموزشی ایران، دوره مشروطه سرآغاز تحولاتی اساسی است. چهرهها، نهادها، انجمن ها و طیف های گوناگونی از مردم در این تحول نقش داشتند، اما نقش نمایندگان مجلس کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در این نوشتار ضمن بررسی و تحلیل آراء گوناگون موجود در مجلس اول در حوزه تعلیم و تربیت، به این پرسشهای اساسی پاسخ داده خواهد شد،مواضع مجلس اول در حوزه نوسازی نظام آموزشی چه نسبتی با خواسته های اجتماعی و مشکلات ساختار تعلیماتی آن روز ایران داشت. همچنین، تلاش داریم با صورت بندی این آراء و مواضع در قالب شاخصهایی مرتبط با حوزه نوسازی نظام آموزشی امکان پی جویی پیامدها و بررسی استمرار یا گسست آراء و رویکردهای مجلس اول تا دهههای بعدی را فراهم کنیم.از جمله یافته های این پژوهش، تشریح این موضوع است که مجلس دور اول با وجود عمر کمتر ازدو سال، نه تنها منفعلانه با موضوع تغییرات نظام آموزشی برخورد نکرد، بلکه با وجود قرار گرفتن در وضعیتی دوگانه ضمن چالش با هیات وزراء و دربار وکشمکش باطرفداران ساختار سنتی آموزش، توانست با اصلاح برخی از رویههای پیشین، و تثبیت تعدادی از فرایندهایی برآمده از خواست جامعه، ساختاری جدید را پی افکنده و قوانین و فرآیندهایی را بنیان گذارد که تا دهههای متمادی و حتی دوره کنونی در نظام آموزشی ایران همچنان موثر هستند.این پژوهش با اتکا به روش تحلیل تاریخی و بر پایه بررسی و تحلیل محتوای قوانین وصورت مذاکرات نمایندگان دوره مجلس اول(1324-1326 ه. /1287-1285 خ.) صورت پذیرفته است.