تأثیر رفتار معامله‌گران ناهمگون برقیمت مسکن مبتنی بر رویکرد اقتصاد رفتاری: رهیافت DSGE

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد دانشکدۀ اقتصاد و حسابداری واحد تهران مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد دانشکدۀ اقتصاد و حسابداری واحد تهران مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه مالی و بانکداری دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 استادیار گروه مدیریت صنعتی دانشکدۀ اقتصاد و حسابداری واحد تهران مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.48308/jem.2025.240618.1997
چکیده

یک بازار مسکن متعادل و توسعه‌یافته با ثبات نسبی و نوسانات معقول قیمت‌ها شناخته می‌شود. معمولاً قیمت مسکن به واسطه رفتارهای ناهمگون سرمایه‌گذاران بنیادی (مصرف‌کنندگان واقعی بخش مسکن) و سفته‌بازان بخش مسکن شکل می‌گیرد. براین اساس در این مطالعه با طراحی یک الگوی تعادل عمومی پویای تصادفی به دنبال بررسی رفتار بازار مسکن در ایران مبتنی بر تئوری رفتاری معامله‌گران ناهمگون بین فعالان بازار یعنی مصرف‌کنندگان و سفته‌بازان است. بررسی‌ها نشان می‌دهد حضور سفته‌بازان منجر می‌شود نوسانات نامتوازن قیمتی (افزایش سریع و کاهش کند) بیشتر شده و تولید نیز کاهش یابد. در کنار آن، رونق معاملات املاک و مستغلات که منجر به افزایش قیمت‌ها می‌شود از طریق اثر جانشینی بین مسکن و دیگر کالاها می‌تواند منجر به اثر منفی بر تولید نهایی گردد. همچنین یافته‌های مقاله به سیاستگذاران توصیه می‌کند که در زمانی که نوسانات قیمتی در بازار ناشی از حضور قابل‌توجه سفته‌بازان است، سیاستهای مالیاتی نظیر مالیات بر ثروت می‌تواند به ایجاد ثبات و افزایش رفاه اجتماعی کمک نماید. اما این نوع مالیات‌ها عمدتاً در کوتاه‌مدت بر قیمت مسکن اثرگذار است و در بلندمدت به تنهایی قادر به تثبیت قیمت‌ها نخواهد بود. لذا تلفیق این سیاست با سایر ابزارهای مکمل، مانند سیاست‌های مالی و اعتباری، برای مدیریت پایدار بازار مسکن توصیه می‌گردد.