فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آل‌بویه از خاندان اصیل ایرانی و شیعی مذهب ساکن منطقه دیلمان ایران بودند که در دورۀ ضعف خلافت عباسی ادعای استقلال کرده و با حفظ اقتدار ظاهری، خلافت عباسی بغداد را تصرف کرده و به حکومت دست یافتند. این خاندان شیعیِ ایرانی نقش مهمی در حفظ و گسترش میراث حدیثی، فقهی و کلامی شیعه در ایران و عراق ایفا کردند و به تحکیم پایه‌ها و مبانی تشیع امامیه و ترویج آن پرداختند. یکی از راه‌های، پی‌بردنِ میزانِ توجه به مؤلفه‌های هویّت‌شیعیِ این دولت، بررسی محتوایی منابع اصلی تاریخی است که در آن زمان به‌نگارش درآمده‌است. درمیان منابع تاریخیِ آل‌بویه،کتاب«تجارب‌الامم»ازتألیفات ابوعلی‌مسکویه‌‌رازی، دارای اهمّیّت زیادی است و از منابع اصلی به‌شمار می‌رود. این مقاله قصد دارد به این سؤال پاسخ دهد که: انعکاس مؤلفه‌های هویّت شیعیِ امامیِ آل‌بویه درکتاب تجارب‌الامم(جلد پنجم و ششم) ‌مسکویه رازی چگونه بوده‌است؟ کدام‌یک از مؤلفه‌های هویّت شیعة امامیه بیشترین و کمترین انعکاس را در کتاب او داشته‌اند؟  جلد پنجم و ششم، ازکتاب مورد نظر که مربوط به حوادث دوران آل بویه و روزگار خود مولف بود، انتخاب شد.بدین‌منظور با استفاده از روش تحلیل‌محتوا، داده‌ها در هر دو‌جلد موردنظر استخراج، ونتایج تحقیق با رویکرد تفسیری مورد تحلیل و ارزیابی قرارگرفت. براساس یافتةپژوهش، درمحتوای کتاب موردنظر به مؤلفه‌های هویّت شیعة امامیه به میزان زیادی توجه شده‌است ومؤلفه‌های مانند: امام علی(ع)، شهرهای‌شیعی، امام‌مهدی(عج)، فرق‌شیعه، سادات‌علوی، امام زاده ها، محرم، محله های شیعه نشین، نهج البلاغه، بیشترین و  مؤلفه‌های‌ مانند: وصایت، رجعت، امربه معروف و نهی ازمنکر، اربعین، مدارس‌شیعی، مساجد‌شیعی، شاعران‌شیعی، رجال‌شیعی، وکلای‌شیعی، سکه‌های‌شیعی، کتب‌اربعه، صحیفه‌سجادیه، مکاتب‌شیعی، مهرشیعی، وقف و نذور شیعی، نواب اربعه، محدثان شیعی، پرچم شیعی، اذان شیعی ... کمترین میزان تکرار و بازتاب را داشته اند.