فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مقالة پیشِ­رو هدف ما بررسی یکی از پرسش­ و پاسخ­هایی است که دربارة کون و فساد افلاک بین ابوریحان بیرونی و ابن­سینا ردّوبدل شده‌است. در این پرسشْ بیرونی با انگیزه‌هایی علمی (نه فلسفی یا الهیاتی) در این دیدگاه غالب ارسطو­یی مناقشه می­کند که مطابق آن، آسمان و عالم فوق­القمر کون و فساد نمی­پذیرد. این مناقشه دو جنبه دارد: یکی فلسفی و دیگری کیهان­شناختی. ما سعی داریم جنبة کیهان‌شناختی آن را تحلیل کنیم. به‌طور خاص روی روش­شناسی طرفین تمرکز می­کنیم و نشان می­دهیم بیرونی با تکیه بر مشاهدة تغییر کوه­ها در سطح زمین و استفاده از استدلالی استقرایی، سعی در تعمیم مدعایی دربارة عالم تحت‌قمر به عالم فوق‌قمر را دارد تا بدین‌ترتیب برخی از عناصر دیدگاه ارسطویی را به چالش بکشد. درمقابلْ ابن­سینا سعی دارد با تکیه بر دلایلی ارسطویی با تعمیم مدّنظر بیرونی مخالفت‌کند.