همسنجی اضطراب مرگ از دیدگاه ابنسینا و اروین یالوم
نویسندگان
doi
10.30497/ap.2025.248758.1750چکیده
به اضطراب مرگ بهعنوان یکی از بنیادیترین اضطرابهای انسانیْ هم در فلسفه و هم در روانشناسیْ توجه شدهاست. این پژوهش با هدف مقایسة دیدگاه ابنسینا، فیلسوف و طبیب برجستة اسلامی، و اروین یالوم، رواندرمانگر اگزیستانسیالیست معاصر، به تحلیل علل و ماهیت و راهکارهای درمانی اضطراب مرگ میپردازد. روش پژوهشْ تحلیلی ـ تطبیقی است که با بهرهمندی از راهکارها و ابزارهای تحلیل اسنادی صورتگرفتهاست. ابنسینا با تکیه بر مبانی متافیزیکی و باور به جاودانگی نفسْ مرگ را گذرگاهی به کمال و سعادت اخروی دانسته و عمدتاً علل اضطراب مرگ را ناشی از جهل شناختی نسبتبه ماهیت مرگ و حیات پس از آن میداند. راهکار او اصلاح باورها و بازسازی شناختی مبتنیبر حکمت الهی است. درمقابلْ یالوم با رویکردی سکولار و انسانگروانه مرگ را پایان قطعی آگاهی تلقی میکند و اضطراب ناشی از آن را فرصتی برای زندگی اصیلتر میبیند. او علاوهبر بازسازی شناختی، برای کاهش اضطراب مرگ از روشهایی چون مواجههسازی، تخلیة هیجانی و پذیرش بهرهمیگیرد. یافتهها نشان میدهد هر دو اندیشمند، باوجودِ اختلاف بنیادین در مبانی و راهکارها، بر نقش علل شناختی در مرگهراسی و اهمیت تغییر نگرش تأکید دارند.
