رسالت ایران‌شناسی: دولت – ملت ایرانی یا جهان ایرانی (شکل‌گیری دانش ایران‌شناسی ایرانی در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم میلادی)

نویسندگان

1 دانشجوی بنیاد ایرانشناسی

2 استادیار و عضو هیئت علمی بنیاد ایرانشناسی

doi
10.30465/hcs.2020.5990
چکیده

جهان ایرانی در برگیرندۀ مجموعه­ای از اقوام، آداب و رسوم، ادبیات و تاریخ است که گسترۀ جغرافیایی وسیعی را در بر می­گیرد. از قرن هجدهم با حضور استعمارگران غربی در شرق، این پهنه نیز تحت تأثیر تغییرات بنیادی در فرهنگ آن قرار گرفت در نتیجه خودآگاهی فرهنگی میان ملل مختلف جهان ایرانی با هویت ملی پیوند یافت. از این رو اندیشمندان ایرانی اگرچه از بایگانی شرق­شناسی وام گرفتند ولی در انتخاب گزاره­های خود متأثر از وقایع جامعۀ خویش بودند. در این پژوهش با کمک روش دیرینه­شناسی روند شکل­گیری دانش ایران­شناسی بررسی می­شود. نتایج تحقیق نشان داد: دانش ایران­شناسی اگرچه خودآگاهی فرهنگی ایرانیان را با کمک ابزارهایی مانند انتشارات و آموزش تقویت کرد ولی با پرداختن به موضوع شناخت ایران ملی، فرهنگ را در راستای ملیت به کار گرفت و ایرانیان در قرن بیستم تاریخ مشترک و زبان فارسی را در راستای هویت ملی بازتولید کردند.